Czy będziemy opalać się w cieniu wiatraków?

Dyskusja o farmach wiatrowych na Morzu Bałtyckim dynamicznie się rozwija. Zgodnie z raportem IBRiS pt. Transformacja energetyczna w percepcji Polaków i Europejczyków, 61 proc. respondentów z Polski uważa, że lepiej budować wiatraki na morzu niż na lądzie. Ale jednocześnie niemal połowa Polaków wierzy, że będą one widoczne z plaży. Czy zaburzą widoki na horyzoncie? Czy będą przesłaniały słońce? M.in. o tym Marcin Duma, Prezes IBRiS, rozmawiał z Burmistrzem Władysławowa Romanem Kużelem i Dyrektorem ds. regulacji PSEW Piotrem Czopkiem.

Transformacja energetyczna – raport

I edycja Horyzontu IBRiS rozpoczęła się od prezentacji raportu pt. Transformacja energetyczna w percepcji Polaków i Europejczyków. Zgodnie z zaprezentowanymi wynikami, 72% Polaków obawia się zmian klimatu. W związku z tym, by chronić środowisko naturalne, 80% badanych deklaruje ograniczenie zakupu nowych ubrań, 69% wybiera transport publiczny, a 38% może zrezygnować z jedzenia mięsa. Jednak już tylko co piąty Polak jest skłonny, w ramach troski o klimat, płacić więcej za paliwo, a po 22% może płacić więcej za ogrzewanie czy żywność. Czy zatem ochrona klimatu zamyka się w warstwie deklaracyjnej? Marcin Duma, Prezes IBRiS rozmawiał o tym z prof. Alicją Sekułą z Politechniki Gdańskiej i dr. Krzysztofem Księżopolskim ze Szkoły Głównej Handlowej.

Duży atom nad morzem czy małe elektrownie rozsiane po Polsce?

Niemal 60% Polaków jest zdania, że Polska potrzebuje energetyki jądrowej, 58% uważa nowoczesne elektrownie jądrowe za bezpieczne, a 43% wyraża opinię, że lepiej jest wybudować kilka małych tego typu obiektów niż jeden duży na Pomorzu. Zatem – czy energetyka jądrowa rzeczywiście jest Polsce potrzebna? A jeśli tak, to jaki wpływ na społeczności lokalne będzie miało jej wprowadzenie do miksu energetycznego? Na te pytania, w rozmowie z Kamilem Smogorzewskim, Dyrektorem ds. komunikacji IBRiS, odpowiadali Roman Kużel, Burmistrz Władysławowa i Adam Juszczak, Starszy Analityk w Polskim Instytucie Ekonomicznym.

Polak na wakacjach był raczej za granicą

W urokliwej Willi Victor, podczas I edycji Horyzontu IBRiS zaprezentowany został raport pt. Polak na wakacjach. Zgodnie z nim, Polacy w 2022 roku częściej niż rok temu wyjeżdżali na wakacje za granicę, jeśli wyjechali, to raczej samochodem, a w drodze zatrzymują się na stacjach PKN ORLEN i w McDonald’s. Wyniki zawarte w raporcie komentują jego twórcy: Marcin Duma, Prezes Zarządu IBRiS, Michał Kowalczyk, Dyrektor ds. badań IBRiS i Kamil Smogorzewski, Dyrektor ds. komunikacji IBRiS.

Pomorze na wakacjach

„Mała, 10-tysięczna gmina, w wakacje zamienia się w 100-tysięczne miasto” – mówił Roman Kużel, Burmistrz Władysławowa podczas I edycji Horyzontu IBRiS w Jastrzębiej Górze. Drugim z rozmówców Marcina Dumy, Prezesa IBRiS, był Marszałek Województwa Pomorskiego Mieczysław Struk.

Wiatraki na lądzie czy na morzu?

Zgodnie z raportem IBRiS pt. Transformacja energetyczna w percepcji Polaków i Europejczyków, 55% Polaków uważa, że farmy wiatrowe nie psują walorów turystycznych miejsc, w których są wybudowane, natomiast 61% badanych wskazuje, że lepiej jest stawiać wiatraki na morzu niż na lądzie. Jaka jest różnica pomiędzy farmami wiatrowymi na lądzie i na morzu? Co będzie lepsze dla polskiej energetyki? M.in. o tym Kamil Smogorzewski, Dyrektor ds. komunikacyjnych IBRiS rozmawiał z Szymonem Wojnickim, Prezesem Energa Green Development oraz Łukaszem Tomaszewskim, Zastępcą Dyrektora w Departamencie Odnawialnych Źródeł Energii Ministerstwa Klimatu i Środowiska.

Wizerunek Pomorza

Pomorze to nie tylko turystyczny pas nadmorski, ale również Kaszuby, Kociewie czy też Żuławy Wiślane. Każdy z tych subregionów oferuje unikatową ofertę dla polskich i zagranicznych turystów. Jaką? O tym Marcin Duma, Prezes IBRiS, rozmawiał z Marszałkiem Województwa Pomorskiego Mieczysławem Strukiem oraz Dyrektorką Departamentu Turystyki Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego i Prezeską Zarządu Pomorskiej Regionalnej Organizacji Turystycznej Martą Chełkowską.

🇵🇱 Ponad 57% Polaków nie chce przywrócenia obowiązkowego poboru do Wojska Polskiego w sytuacji eskalacji konfliktu na wschodzie. #sondaż @IBRiS_PL dla @rzeczpospolita https://t.co/BYcB9ANLOA pic.twitter.com/302kPlSIAT

— IBRiS (@IBRiS_PL) October 3, 2022

Niezdecydowani do wojska

🪖 Zwolennicy przywrócenia obowiązkowego poboru do Wojska Polskiego w podziale na deklarowane aktualne preferencje polityczne:

obóz rządzący 5⃣6⃣%
opozycja 2⃣1⃣%
niezdecydowani 73%#sondaż @IBRiS_PL dla @rzeczpospolita https://t.co/BYcB9AvCAs pic.twitter.com/Gm5lFyoxWP

— IBRiS (@IBRiS_PL) October 3, 2022

Patrząc przez pryzmat aktualnych preferencji wyborczych możemy zaobserwować, że wyborcy obozu rządzącego są lepiej nastawieni do obowiązkowego poboru. Aż 56% z nich uważa, że powinien zostać przywrócony w wypadku eskalacji wojny w Ukrainie. Skrajnie odmienne nastawienie prezentują wyborcy opozycji. Prawie trzy czwarte (73%) z nich uznało, wprowadzenie obowiązkowej służby wojskowej za zły pomysł. Natomiast warto zwrócić uwagę na wynik wśród wyborców niezdecydowanych – 73% popiera wprowadzenie powszechnego naboru wojskowego. W podobny sposób kształtują się odpowiedzi ze względu na źródło wiedzy o wydarzeniach na świecie i w Polsce. Aż 57% widzów TVP zgodziło się z tą propozycją. Osoby, których głównym źródłem informacji są Fakty TVN, w dużej większości (62%) odpowiadały przecząco.

Podzielone pokolenia

Grupą wiekową, która wykazuje najmniejszy entuzjazm wobec obowiązku stawienia się do poboru, są ankietowani w przedziale wiekowym 50-59 lat. Aż 78% z nich nie zgadza się z tym pomysłem. Niewiele mniej, bo 77% respondentów w wieku 18-29 podziela tę opinię. Z drugiej strony, najwięcej zwolenników obowiązkowej służby wojskowej jest jedna z najstarszych kohort. Ponad połowa (52%) respondentów w wieku 60-69 popiera obowiązkowy pobór, podczas gdy w przypadku ankietowanych należących do grupy 70+ było to 45%.

📊 Aktualne preferencje wyborcze!@pisorgpl 32,9%@KO_Obywatelska 27,1%@PL_2050 10,6%@__Lewica 9,0%@nowePSL @Koalicja_PL 6,3%@KONFEDERACJA_ 5,6%

niezdecydowani 8,5%
deklarowana frekwencja 50,1%@IBRiS_PL dla @rzeczpospolita https://t.co/VT6Rz3cyG2 pic.twitter.com/HVzX3PebiI

— IBRiS (@IBRiS_PL) September 26, 2022

PiS i PO umacniają swoje pozycje

Zestawiając wyniki najnowszego sondażu z tymi sprzed miesiąca wyraźnie widać, że dwie największe partie umocniły się na swoich pozycjach. PiS zanotował wzrost o 2 punkty procentowe, a PO o 1,3 punktu procentowego. W komentarzu udzielonym „Rzeczpospolitej” prezes IBRiS, Marcin Duma, tłumaczył wzrost poparcia dla największych partii w następujący sposób:

„PiS będzie budował mobilizację na polaryzacji, by osiągnąć ok. 38%, co wciąż jest możliwe. A PO chce zyskać na osłabianiu mniejszych, niżej notowanych ugrupowań, gdzie głównym dawcą punktów jest ugrupowanie Szymona Hołowni”.

W porównaniu z poprzednim badaniem Polska 2050 straciła 1,5 punktu procentowego. Straty zanotowała również Lewica. Ugrupowanie Włodzimierza Czarzastego i Roberta Biedronia straciło 1 punkt procentowy, względem poprzedniego badania. Należy również zwrócić uwagę na znaczny wzrost poparcia dla Konfederacji, która jeszcze miesiąc temu znajdywała się poniżej progu wyborczego. Od tamtej pory poparcie dla tego ugrupowania wzrosło aż o 2,6 punkty procentowe. Na więcej głosów niż miesiąc temu może liczyć również PSL.

Uczestnictwo w wyborach zadeklarowało 50,1% ankietowanych. Gdyby odbywały się one w najbliższą niedzielę, 42,6% respondentów nie wzięłoby w nich udziału. Odpowiedź „Nie wiem/Trudno powiedzieć” zaznaczyło 7,3% badanych.

Polacy o wspólnych inicjatywach opozycji

🔴 Do czego, zdaniem Polaków, mogą prowadzić wspólne inicjatywy partii opozycyjnych?#sondaż @IBRiS_PL dla @rzeczpospolita https://t.co/PNgidSihUF pic.twitter.com/4n79CSXn3Q

— IBRiS (@IBRiS_PL) September 26, 2022

W ramach tego samego badania, respondenci zostali zapytani, czy w ostatnim czasie słyszeli o wspólnym spotkaniu  przedstawicieli opozycji. Odpowiedzi twierdzącej udzieliło 46,1% ankietowanych, a 53,9% z nich nie słyszało o podobnej inicjatywie. Chodziło o konferencję „Bezpieczeństwo wschodniej flanki NATO – rola Polski”, która została zorganizowana 20 września przez byłych prezydentów – Aleksandra Kwaśniewskiego oraz Bronisława Komorowskiego. Mimo że spotkanie było częścią obchodów 25. rocznicy rozpoczęcia przez Polskę negocjacji akcesyjnych do NATO, stanowiło ono również dobry pretekst do rozmów oraz wspólnego wystąpienia liderów partii opozycyjnych. Obecni byli m.in. Donald Tusk, Włodzimierz Czarzasty, Szymon Hołownia, Władysław Kosiniak-Kamysz oraz Jarosław Gowin.

Polacy zostali również spytani, czy uważają, że inicjatywy jak to spotkanie doprowadzą do porozumienia całej opozycji. Zaledwie 6,7% ankietowanych wierzy, że dzięki podobnym wydarzeniom powstanie wspólna lista wyborcza. Znacznie więcej, bo aż 41,5% badanych uważa, że inicjatywy takie jak konferencja prezydentów Kwaśniewskiego i Komorowskiego zaowocują powstaniem wspólnego rządu po wygranych wyborach. Z kolei niewiele ponad jedna trzecia respondentów (34,8%) uważa, że opozycja nie potrafi się ze sobą porozumieć, wobec czego podobne spotkania niczego nie zmienią. Według 7,9% ankietowanych porozumienie opozycji nie ma żadnego znaczenia dla wyniku wyborów. Odpowiedź „Nie wiem/Trudno powiedzieć” zaznaczyło aż 9,1% badanych.

Widzowie TVP bardziej wierzą we wspólną listę niż widzowie TVN

Co interesujące, 11% osób, które jako główne źródło informacji o świecie i Polsce podały Wiadomości TVP, uważa, że podobne inicjatywy zaowocują wspólną listą ugrupowań opozycyjnych. Dla porównania zaledwie 5% widzów TVN i 4% widzów kanałów informacyjnych TVN24 podziela tę opinię. W niemal identyczny sposób odpowiadają respondenci, którzy zamierzają głosować na opozycję. Jedynie 5% z nich zaznaczyło odpowiedź mówiącą o wspólnej liście. Jednak aż 71% respondentów uważa, że podobne konferencje i spotkania stanowią odpowiedni budulec dla wspólnych rządów, jeśli opozycji rzeczywiście uda się zwyciężyć w następnych wyborach. Natomiast z drugiej strony politycznej barykady panują zupełnie odmienne nastroje. Aż dwóch na trzech wyborców PiS uważa, że opozycja jest zbyt skłócona, żeby nawiązać faktyczny dialog. Ponadto stosunkowo dużo, bo aż 16% spośród zwolenników obozu rządzącego jest zdania, że żadne porozumienie wśród opozycyjnych ugrupowań nie będzie miało żadnego wpływu na wynik wyborów.

Mieszane odczucia wobec nowych przepisów drogowych

Odpowiedzi rozkładają się praktycznie po równo. 47,9 proc. respondentów uważa, że podwójny mandat skłoni kierowców do ostrożniejszej jazdy. Odmiennego zdania jest 47,6 proc. ankietowanych. 4,5 proc. badanych nie potrafiło odpowiedzieć na to pytanie.

W sens nowych mandatów najmniej wierzą mieszkańcy małych miast. Zaledwie 36 proc. uważa, że będą miały one pozytywny wpływ na bezpieczeństwo na drogach. Co ciekawe, mieszkańcy średnich oraz dużych miast zgadzają się w tej kwestii. W obu przypadkach ponad połowa respondentów popiera nowe przepisy. Odpowiedzi mieszkańców wsi dzielą się na pół – 49 proc. respondentów uważa, że podwójne mandaty spełnią swoją rolę. Z kolei 51 proc. nie podziela tego zdania.

Kobiety bardziej sceptyczne wobec podwójnych mandatów

Gdy spojrzymy, jak rozłożyły się odpowiedzi ze względu na płeć respondentów, możemy zauważyć, że kobiety w mniejszym stopniu niż mężczyźni uważają, że nowe rozwiązanie przyniesie oczekiwane skutki. Nowe przepisy popiera 43 proc. respondentek oraz 52 proc. respondentów. Jednak w przypadku odpowiedzi „raczej nie” oraz „zdecydowanie nie” proporcje odpowiedzi się odwracają. 51 proc. kobiet uważa, że podwójne mandaty nie będą miały pozytywnego wpływu na bezpieczeństwo. W przypadku mężczyzn jest to 44 proc.

Kwestia ponad podziałami

Wyniki sondażu nie pozostawiają żadnych wątpliwości – Polacy są zdecydowanymi zwolennikami pomysłu specjalnej kampanii informacyjnej. Prawie 87 proc. badanych wskazało odpowiedź twierdzącą („zdecydowanie tak 44,2 proc, „raczej tak” 42,7 proc.). Przeciwnikami takiego rozwiązania jest zaledwie 12 proc. respondentów. Jest to również kwestia, w której Polacy mają określone stanowisko. Zaledwie 1,1 proc. ankietowanych zaznaczył odpowiedź „Nie wiem/ Trudno powiedzieć/Nie mam zdania”. Sprawa ta znajduje się również w sferze ponad podziałami politycznymi. Zarówno obecni zwolennicy rządu Zjednoczonej Prawicy jak i wyborcy opozycji wspierają pomysł kampanii informacyjnej dotyczącej oszczędzania energii w jednakowy sposób (90 proc.).

Małe miasta najmniej przekonane

Patrząc rozkład odpowiedzi w zależności od miejsca zamieszkania respondentów, można zauważyć, że zarówno mieszkańcy wsi jak i dużych miast są zwolennikami podobnej kampanii. W obu przypadkach poparcie przekracza 90 proc. Najmniej zwolenników takiego pomysłu można znaleźć wśród mieszkańców miast, których populacja nie przekracza 50 tys. Mimo że poparcie dalej jest wysokie  (68 proc.), to przeciwnych kampanii informacyjnej jest prawie co trzeci mieszkaniec małych miast.

🔴 64% Polaków jest zdania, że nie powinno się dokonywać zmian ordynacji wyborczej na rok przed wyborami.#sondaż @IBRiS_PL dla @rzeczpospolita https://t.co/SkO5lBzgeX pic.twitter.com/hcNFm16hIe

— IBRiS (@IBRiS_PL) September 13, 2022

Małe i duże miasta przeciwko zmianom ordynacji

Odpowiedzi nie były tak jednoznaczne w przypadku pytania o potrzebę zmian w ordynacji wyborczej. Odczuło ją bowiem 28,7 proc. badanych. Jednak prawie połowa respondentów (47 proc.) odrzuca pomysł zmian. Warto zauważyć, ze aż jedna czwarta Polaków nie miała na ten temat wyrobionej opinii. Należy również zwrócić uwagę, że poparcie dla pomysłu zmian w ordynacji wyborczej utrzymuje się na podobnym poziomie wśród mieszkańców wsi (30 proc), średnich (31 proc) oraz dużych miast (32 proc.). Odpowiedzi respondentów mieszkających na wsi oraz w średnich miastach są niemal identyczne. Z kolei, w małych miastach żyje prawie tak dużo przeciwników zmian ordynacji (54 proc) jak w dużych miastach (56 proc).

Ordynacja ma znaczenie

Ze stwierdzeniem, że „Zmiana ordynacji wyborczej nie ma żadnego znaczenia dla wyborów” zgodziło się 26,6 proc. ankietowanych. Co interesujące, różnica między wyborcami Zjednoczonej Prawicy, a opozycji, którzy wybrali tę odpowiedź jest niewielka. W przypadku zwolenników obozu rządowego jest to 27 proc, a opozycji 23 proc. Ponad połowa wszystkich respondentów (56,5 proc) uznaje ordynacje za czynnik istotny dla wyników wyborów. 17 proc. nie miało w tej materii zdania.

📺 Niemal 65% Polaków dobrze ocenia decyzję Rady Mediów Narodowych o odwołaniu Jacka Kurskiego ze stanowiska prezesa TVP.#sondaż @IBRiS_PL dla @rzeczpospolita https://t.co/J9DtPUfvl2 pic.twitter.com/TuWRaEvxxs

— IBRiS (@IBRiS_PL) September 12, 2022

Lepiej wykształceni popierają odwołanie

Istnieje interesująca zależność między odpowiedziami udzielanymi przez respondentów, a ich wykształceniem. Ogólny trend pokazywał, że im wyższe wykształcenie tym większe poparcie dla decyzji Rady Mediów Narodowych. Wśród respondentów o wykształceniu podstawowym i zasadniczym zawodowym z dymisją prezesa TVP zgodziło się 44 proc. Była to też grupa z największą ilością odpowiedzi „Nie wiem/Trudno powiedzieć” (38 proc.). Wśród osób ze średnim wykształceniem, decyzja o odwołaniu spotykała się w 73 proc. z pozytywnym odbiorem. W przypadku osób po studiach wyższych wartość ta była najwyższa i wyniosła aż 81 proc.

Kurski nie powinien pełnić żadnej funkcji publicznej

Co więcej, jak wynika z badań United Surveys przeprowadzonych dla „Wirtualnej Polski”, Polacy mają wyjątkowo określone zdanie w kwestii potencjalnej przyszłej funkcji Jacka Kurskiego. Na pytanie jaką role powinien pełnić po dymisji, aż 70,9 proc. respondentów wskazało, że były prezes TVP nie powinien sprawować żadnej funkcji politycznej. Zaledwie 6 proc. widzi w nim szefa nadchodzącej kampanii wyborczej PIS, a jeszcze mniej ankietowanych uważa, że Jacek Kurski powinien zostać rzecznikiem rządu (1,7%). Przyszłego ministra i członka rządu widzi w nim zaledwie 1 proc. Należy również zaznaczyć, że aż co piąty respondent nie miało zdania w tym temacie.

Patrząc przez pryzmat grup wiekowych, do których należeli respondenci, Jacek Kurski został najsurowiej oceniony przez najmłodszych. Aż 92 proc. spośród osób w przedziale wiekowym 18-29 lat i 96 proc. w wieku między 30-39 lat uznało, że były prezes TVP nie powinien pełnić żadnej funkcji politycznej. Największa różnorodność odpowiedzi przypadła na przedział 50-59 lat. 2 proc. respondentów w tym wieku uznało, że Jacek Kurski powinien zostać członkiem rządu, 5 proc. że powinien zostać rzecznikiem rządu, a 8 proc. że powinien otrzymać stanowiska szefa kampanii wyborczej PIS. Jednak aż 49 proc. ankietowanych należących do tej kohorty uważa, że były prezes TVP nie powinien pełnić żadnej politycznej funkcji. Co interesujące, najczęściej odpowiedź „Nie wiem/Trudno powiedzieć” wskazywali najstarsi respondenci, należący do grupy 70 lat i więcej (40 proc.).

Zamiast rozdawać 500+, lepiej już obniżyć podatki

Okazuje się, że Polacy uważają, że najważniejsze jest żeby Ukraińcy na siebie zarobili oraz posłali dzieci do polskiej szkoły.

70,4 proc. respondentów uważa, że warunkiem pozostania Ukraińców w Polsce jest podjęcie przez nich pracy zarobkowej. Drugim warunkiem wymienianym przez badanych jest wysłanie dzieci do polskiej szkoły. 38,7 proc. osób wskazuje na kwestię edukacji ukraińskich dzieci.

27,6 proc. pytanych uważa, że Ukraińcy pozostający na stałe w Polsce powinni nauczyć się języka polskiego.

21,8 proc. osób wskazuje jako warunek wypełnienie procedur uprawniających do świadczeń socjalnych. 12,1 proc. respondentów uważa, że warunkiem pozostania w naszym kraju powinno być kupno przez Ukraińców mieszkania w Polsce.

9,7 proc. uważa, że Ukraińcy aby pozostać na dłużej w Polsce nie powinni być zobligowani do spełnienia jakichś szczególnych warunków.

Aż 18,5 proc. ankietowanych nie wie lub trudno im się w tym temacie wypowiedzieć.

Badanie przeprowadziła pracownia IBRiS na zlecenie Rzeczpospolitej, 17-18.06.2022, na grupie n=1000, metodą CATI.

Badani w większości są zdania, że zarówno wybory samorządowe, jak i parlamentarne powinny odbyć się w przewidzianym terminie.

Jedynie 9,3 proc. pytanych jest zwolennikami przeniesienia wyborów samorządowych na wiosnę 2024 roku.

9,7 proc. badanych uważa z kolei, że wybory parlamentarne powinny odbyć się wiosną 2023 (oznacza to skrócenie kadencji Sejmu), a wybory samorządowe powinny się odbyć jesienią 2023.

58 proc. osób określających się jako zwolennicy Zjednoczonej Prawicy, uważa, że nie ma uzasadnienia w przenoszeniu terminu wyborów. Z kolei wyborcy opozycji są jeszcze bardziej przekonani, że przenoszenie terminu wyborów nie ma sensu.

78 proc. popierających Koalicję Obywatelską, 81 proc. głosujących na Lewicę i 86 proc. głosujących na Konfederację – chce wyborów w planowanych pierwotnie terminach.

Sondaż przeprowadziła pracownia IBRiS na zlecenie Rzeczpospolitej, 17-18.06.2022, na grupie n=1000, metodą CATI.