POSŁUCHAJ PODCASTU

Kto chce żyć w Rosji?

Rozmówca Forum IBRiS zwraca również uwagę na stworzony przez ONZ Human Development Index: w kategorii „Najlepszy kraj do życia” Rosja dziś zajmuje 52 miejsce. W World Happiness Report jest również w ogonie, bo na 80 miejscu. – Z jednej więc strony jesteśmy w stanie przy pomocy obiektywnych kryteriów zmierzyć oddziaływanie Federacji Rosyjskiej przez soft power na świat, a z drugiej mówią nam o tym dane na temat tego, czy społeczeństwo czuje się dobrze w  kraju i odpowiada mu standard życia oraz czy takie elementy jak kultura i system polityczny są na tyle atrakcyjne, by postrzegało go jako szczęśliwe miejsce do życia – komentuje Kamil Smogorzewski.

– Pomimo propagandowych wysiłków Władimira Putina nie udało się poprawić tych notowań. Pamiętajmy jednak, że rozmawiamy o wizerunku Rosji na Zachodzie. Bo w obszarze Wspólnoty Niepodległych Państw, gdzie wciąż pokutuje budowana przez kilkadziesiąt lat mentalność „człowieka radzieckiego”, Federacja Rosyjska nadal jest celem migracji –

dodaje rozmówca Forum IBRiS. Kamil Smogorzewski zwraca przy tym uwagę, że inaczej to wygląda w Ukrainie, która zerwała z „ruskim mirem” i jest w procesie budowy zupełnie nowego społeczeństwa opartego nie na bliskości z Rosją, a Zachodem. Rozmówca Forum IBRiS zgadza się z tym, że Putin musi być zaskoczony oporem Ukraińców, bo spodziewał się, że soft power ukierunkowana na jej rosyjskojęzycznych obywateli przyniesie efekty.

Jaki jest stosunek Polaków do Rosjan?

Jaki jest stosunek Polek i Polaków do Rosjan? – W 2019 roku stosunek Polaków do Rosjan był mniej więcej tak samo pozytywny, jak i negatywny. Około 34 procent Polaków wyrażało się wówczas o Rosjanach pozytywnie, a około 25-26 procent negatywnie. W 2020 roku nastąpił skok: około 54 procent badanych pozytywnie odbierało Rosjan, negatywnie około 21 procent. W 2021 roku jeszcze mniejsza grupa Polaków miała negatywny stosunek do Rosjan, bo takimi odczuciami podzieliło się około 15 procent respondentów, podczas gdy 47 procent badanych wciąż miało dobre zdanie o Rosjanach – Kamil Smogorzewski przywołuje badania IBRiS.

Po rosyjskiej agresji na Ukrainę wyniki są zupełnie inne. – Negatywne odczucia do Rosjan ma 60 procent badanych. Pozytywny stosunek spadł z 47 do 22 procent, a obojętny z 38 do 18. Polacy dużo chętniej zajęli więc, któreś ze stanowisk – kontynuuje rozmówca Forum IBRiS, wyjaśniając, że to najgorszy wynik spośród 17 narodów ujętych w badaniu.

– Władimir Putin spowodował, że wizerunek Rosjan – przynajmniej w Polsce – drastycznie się pogorszył. Jeśli więc zapytamy społeczeństwo, czy Putin uczynił z Rosji pariasa, wyniki pokazują, że odpowiada ono, iż zdecydowanie tak

– puentuje Kamil Smogorzewski

POSŁUCHAJ PODCASTU:

Czy Putin jest szaleńcem, jak uważają niektórzy, czy wybitnym szachistą planującym kilka ruchów do przodu, jak chcą widzieć go inni?

„Należy unikać skrajności w ocenie Władimira Putina. Nie jest ani genialnym strategiem ani szaleńcem.”

– odpowiada rozmówca Forum IBRiS. Zdaniem politologa z Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego prezydent Rosji gra tak, jak mu na to pozwalają okoliczności i ma świadomość tego, że pozycja Rosji na arenie międzynarodowej jest coraz słabsza. – „Rosja jest bez wątpienia mocarstwem militarnym i energetycznym. Popatrzmy jakich instrumentów używa Putin: przede wszystkim gospodarczych i militarnych. To, co jeszcze chce osiągnąć, to utrwalać władztwo w Rosji, a mówiąc w tym kontekście o Putinie mam na myśli elitę rządzącą, która opanowała Kreml i jest jej z tym bardzo dobrze przede wszystkim z powodów ekonomicznych. Nawet jeśli możemy mieć wątpliwości co do tego, czy Putin jest wybierany demokratycznie , to stara się on legitymizować wśród obywateli i możemy do pewnego stopnia określić go jako populistę.” – wyjaśnia dr hab. Maciej Raś. Politolog dodaje, że rosyjski system społeczno-gospodarczy od 10 lat jest w stagnacji lub okresami w kryzysie i rośnie niezadowolenie z powodów warunków życia,  dlatego Putin, budując poparcie idzie na wojnę.

„Putin jest pragmatykiem, dla niego nie są najważniejsze relacje z Zachodem, ale utrzymanie władzy”

– puentuje rozmówca Forum IBRiS. – „Jeśli uda się utrzymać przy okazji dobre relacje z Zachodem, to dobrze, ale jeśli nie, to trzeba ponieść tego cenę”.

Jednocześnie dr hab. Maciej Raś zwraca uwagę na konsekwencję i logikę w działaniach Kremla, który od lat 90. prowadzi działania w jasno określonym celu, choć za pomocą różnych środków: Ukraina odgrywa bardzo ważną rolę w reintegracji obszaru poradzieckiego, a inaczej w budowie własnej strefy wpływów, czy uprzywilejowanych interesów Rosji.

„Kiedy nie powiodły się plany zakotwiczenia Rosji we wspólnocie zachodniej i okazało się, że nie zmierza ona w kierunku demokracji, tylko wręcz przeciwnym, a interesy rządzącej nią elit są rozbieżne od interesów Zachodu, to Białoruś i Ukraina stały się głównymi punktami zapalnymi.”

– mówi politolog. – „Kiedy społeczeństwo ukraińskie orientowało się w kierunku zachodnim, Rosja zdała sobie sprawę z tego, że to państwo może wymknąć jej się z rąk.”