POSŁUCHAJ PODCASTU

„Żeby Koalicja Obywatelska mogła uzyskać samodzielną większość w Sejmie, potrzebuje przeszło 40 proc. głosów. I moim zdaniem taki jest jej zamysł” – mówi Jacek Żakowski, publicysta tygodnika „Polityka” w podcaście Forum IBRiS. Szaleństwo? Na pewno nieodpowiedzialność. „Trzeba mieć bardzo dużą skłonność do ryzyka, żeby grać o taką stawkę, ale wygląda na to, że Donald Tusk ją ma” – uważa publicysta.

Tusk szykuje Polsce katastrofę

Ten plan ma swoje dobre i złe strony, ale ma przede wszystkim jedno duże ograniczenie – niski poziom zaufania do samego Donalda Tuska w społeczeństwie.

„Z tego powodu przekroczenie 40 proc. wydaje mi się niemożliwe, nawet gdyby nagle pojawiło się piętnaście świetnych pomysłów na kampanię. Zakładam, że jak Platformie dobrze pójdzie, to zdobędzie 38 proc. głosów i nie będzie miała sojuszników w Sejmie. I to jest katastrofa, bo wtedy PiS z Konfederacją mają większość konstytucyjną. Ja widzę tę konstytucję, którą oni napiszą” – mówi red. Żakowski.

Wygląda jednak na to, że Donald Tusk wcale nie zamierza się wycofać z walki z potencjalnymi sojusznikami, czyli Trzecią Drogą i Lewicą.

„Sam marsz 4 czerwca był aktem agresji. Nie zapraszamy polityków innych partii. To jest nasz marsz, a jak chcecie to przyjdźcie – mówiła KO. Jakie to było aroganckie?! Jakie to było wrogie?! I skutkiem tego, jest to, co obserwujemy w sondażach – społeczeństwo widząc upokorzenie tych małych partii, traci do nich zaufanie. One tracą prestiż, ich wyborcy wycofują się do grupy niezdecydowanych. I dziś sytuację mamy taką, że cała strona demokratyczna w drugim sondażu obywatelskim traci dwadzieścia osiem mandatów w stosunku pierwszego sondażu obywatelskiego” – mówi Jacek Żakowski.

„Gdyby ten zjazd małych partii był kontynuowany, to jest gwarancja rządów Prawa i Sprawiedliwości. A mimo to Donald Tusk gra tylko na swoje” – dodaje.

Opozycja nie będzie wiedziała, co zrobić z Polską?

Tymczasem eksperci i intelektualiści od miesięcy przygotowują obywatelskie propozycje programowe dla opozycji, wystarczy wspomnieć raporty Instytutu Spraw Publicznych czy Fundacji Batorego. Dlaczego intelektualiści piszą program dla Polski? Boją się, że opozycja przejmie władzę i nie będzie wiedziała, co właściwie zrobić z Polską?

„Albo, że zrobi głupio” – odpowiada red. Żakowski „Bo przecież nie raz już mieliśmy takie sytuacje, Donald Tusk na przykład mówił kiedyś: „nie płaćcie abonamentu!” I spowodował tym gigantyczne szkody, ponieważ, jak przypuszczam, nigdy nie zastanawiał się nad tym, jak działają demokracje, które trwają, a nie upadają szybko. A ich podstawą, obok wolnych mediów i wolnych sądów, są media publiczne. Chcesz być Europejczykiem, mieć zachodnie standardy, zachodni styl życia, zachodnie dochody, zachodnie wolności, musisz mieć media publiczne” – mówi publicysta.

I przywołuje kolejne niemądre pomysły: „Od afery Rywina mamy populizowane centrum polityczne. To wtedy powstały dwie wielkie populistyczne partie PiS i Platforma Obywatelska, obie z dość silnymi aintelektualnymi syndromami, co wyrażało się na wiele sposobów. Wymyślali sobie na przykład, że droga do szczęścia Polski prowadzi przez jednomandatowe okręgi wyborcze, albo przez zniesienie immunitetów poselskich. Teraz pomyślcie sobie, jakie to było mądre. A to były programy obu tych partii i Platformy i PiS-u. Albo, że referenda są odpowiedzią. Albo likwidacja Senatu, bo po co Senat w ogóle? Taki zalew głupot wtedy nastąpił” – mówi Żakowski. 

„Potem Platforma, będąc u władzy, zaczęła się konfrontować trochę z rzeczywistością, zeszła na ziemię, zmodernizowała się i w moim odczuciu stała się mniej populistyczna. To już nie jest tak populistyczna partia jak ta, która w 2007 r. wygrała wybory. Ale w dalszym ciągu ten syndrom populistyczny jest”. – dodaje.

I zwraca jednocześnie uwagę, że wówczas PO tworzyła rząd z pogardą dla kompetencji, przeciwko kompetentnym grupą obywateli. „Dziś Platforma jest inna, ale w dalszym ciągu jest obok świata kompetencji” – komentuje dziennikarz.

„Dramat polega na tym, że między tymi wszystkowiedzącymi we własnej opinii politykami, których wybieramy, a światem kompetencji intelektualnych, społecznych, kulturowych jest przepaść. Kogo oni gromadzą wokół siebie? Kolegów, polityków. A jak się popatrzy na amerykański rząd, to są wszystko słynni profesorowie wybitnych uczelni” – wskazuje Żakowski.

Szczucie się nie skończy

A jednak, ostatnie konwencje partyjne mogą sugerować, że politycy nagle przestali licytować się na rozdawnictwo, populizm jakby słabnie.

„Bo są badania pokazujące, że ludzie nie wierzą już w obietnice. Jeszcze bardziej nie wierzą Tuskowi niż Kaczyńskiemu. A jeżeli zaufanie do obietnic jest na poziomie 20-30 proc., to one generują dużo więcej złości niż przychylności. I to jest racjonalną decyzją polityków, żeby wobec tego obietnice ograniczać. Ale to nie oznacza ograniczania populizmu, bo podstawą cechą populizmu jest szczucie na elity” – podkreśla Jacek Żakowski.

POSŁUCHAJ PODCASTU

– Unia Europejska jest już na bardzo zaawansowanym poziomie transformacji energetycznej, a my dopiero ten proces zaczynamy. I ta różnica jest coraz bardziej widoczna. Wciąż mamy szansę ją dogonić, ale to okno powili się zamyka, a nic nie wskazuje na to, żebyśmy to wykorzystali. A to nie tylko gra o to, czy energia będzie pochodzić ze źródeł odnawialnych, czy będzie produkowana w elektrowni atomowej, ale walka o konkurencyjność gospodarki – inwestycje zagraniczne, a co za tym idzie miejsca pracy – mówi Jakub Wiech.

– Należy maksymalnie prosto tłumaczyć, dlaczego potrzebujemy transformacji energetycznej i położyć akcenty na to, jak polityka klimatyczna Unii Europejskiej wpłynie na nasze codzienne życie, a więc że wyrówna naszą sytuację energetyczną z sytuacją mieszkańców Zachodu. Zmiany, o których mówimy nie są rewolucyjne w przygniatającej większości państw stowarzyszonych – kontynuuje redaktor naczelny portalu Energetyka24.com. – To my jesteśmy krajem, który odstaje – dodaje podkreślając samotność strategiczną Polski.

Zmiany zachodzą nawet wśród konserwatystów

Jednocześnie Jakub Wiech zwraca uwagę, że pewne zmiany na scenie politycznej już zaszły: nawet konserwatywne ugrupowania polityczne w Polce mocno przywiązane do węgla, mają świadomość potrzeby zmian i nie stawiają twardego weta nowym technologiom, przy czym w jego ocenie najlepszy program w zakresie energetyki ma partia Razem. Przy tej okazji zwraca uwagę na to, że wciąż nie przyjął się w Polsce trend opracowywania poszczególnych części programów przez zaplecza eksperckie.

Z jednej strony gość Forum IBRiS uważa, że kampania wyborcza może być w obszarze polityki energetycznej ciekawa, z drugiej zaznacza, że może i tym razem nie obyć się bez zupełnie niekompetentnych wypowiedzi polityków.

POSŁUCHAJ PODCASTU

„Partie polityczne, te które walczą o masowego wyborcę, zauważyły, że żeby uzyskać jego poparcie, trzeba coś mu obiecywać. I to było coś, z czym my wolnościowcy, wolnorynkowcy, od dekad właściwie walczyliśmy. Zawsze mówiliśmy, że my wam nic nie damy, ale my wam też nic nie zabierzemy” – mówi poseł Artur Dziambor w podcaście Forum IBRiS.

„I problem polega na tym, że Prawo I Sprawiedliwość przez te osiem lat nauczyło społeczeństwo, żeby czekać na to, co partia polityczna, która będzie rządziła, da. I do tego się dostosowują inne partie. Jeżeli PiS mówi: damy 500 plus, trzynastą, czternastą emeryturę i co tam jeszcze wymyślimy, pewnie podwyższenie najniższej krajowej do 4 tys. zł padnie w kampanii wyborczej, to jakoś trzeba to próbować przebić. Jak? Tylko innymi programami socjalnymi, na które Prawo i Sprawiedliwość nie wpadło” – dodaje.

A więc ten wyścig trwa i jest to wyścig maksymalnie nieodpowiedzialny, bo jest proinflacyjny. „A przez to ludzie będą już do końca świata nauczeni, że po prostu możemy czekać z wyciągniętą ręką, co im tam partia polityczna da i będą dziękować do końca świata swojemu dobroczyńcy.

Tak nie powinno być” – podkreśla poseł Dziambor.

Jego zdaniem przez to polityka w Polsce właściwie się skończyła w momencie, gdy Prawo i Sprawiedliwość zaczęło ten proceder, bo partie polityczne już nie zajmują się swoją ideową pracą.

Nawet dyktatura libertarian w Sejmie nie zmieni Polski z dnia na dzień

Ale Konfederacja w tym populistycznym wyścigu biegnie. Od dawna powtarza, że należy zlikwidować podatek PIT, zlikwidować ZUS i wyjść z Unii Europejskiej. Ale kiedy okazało się, że wychodzi z marginesu sceny politycznej i może mieć realne szanse na współrządzenie, nagle zmiękcza przekaz, a jej lider w mainstreamowych mediach mówi, że PIT-u, ZUS-u, ani 500+ nie zlikwiduje, bo się nie da, z UE też właściwie wyjść się nie da, a jak zmniejszyć te „rozbuchane” wydatki państwa wie, ale na razie nie powie. Nie przeszkadza mu to jednak nadal powtarzać radykalnych haseł w social mediach, udając, że to wszytko jednak da się zrobić.

„Jeżeli chodzi o PIT, to akurat okazało się, że da się to zrobić, bo PiS właśnie obniżył PIT, tylko jednocześnie podwyższając i tworząc kilkadziesiąt innych podatków przy okazji, żeby kasyno ostatecznie wygrało. Ale rzeczywiście PIT dzisiaj mamy na poziomie 12 proc. i jest to najniższy PIT, od kiedy w ogóle PIT istnieje” – mówi Dziambor.
I dodaje, że da się go jeszcze bardziej obniżyć, a jeżeli da jeszcze bardziej obniżyć, to znaczy, że da się też jego zlikwidować.

„Ale wiadomo, że to nie jest tak, że w momencie gdy partia wolnorynkowa zyska 45 proc. i dyktaturę w Sejmie, następnego dnia zlikwiduje ZUS. To nie działa w ten sposób. Tak się po prostu zwyczajnie tego nie da zrobić, bo zobowiązania państwa wobec emerytów i wobec przyszłych emerytów są gigantyczne i na pokrycie tych zobowiązań nie ma w tym momencie dobrego scenariusza. Nie ma rozwiązania, które pozwoliłoby rzeczywiście na wyjście z tego systemu z dnia na dzień. Żeby wyjść z tego systemu w ramach zgody narodowej potrzeba wielu dekad, pokoleń” – przyznaje Dziambor.

A więc liberałowie i libertarianie mydlą oczy swoim wyborcom? „To strategia małych kroków, ale trzeba jednocześnie pokazywać wyborcom ostateczny rezultat” – wyjaśnia Artur Dziambor.

500+ powinno zostać, ale inaczej

„Uważam, że należy zlikwidować 500+ w tej formie, ale powinno pozostać jako odpis podatkowy od pensji. Tak jak to powinno być od początku” – uważa prezes Wolnościowców.

„Gdyby tak było, to ja bym tego nie krytykował. Bo rzeczywiście ludzie, którzy mają dzieci w porównaniu z tymi, którzy dzieci nie mają, mają życia zupełnie inne i zupełnie inną strukturę wydatków” – mówi poseł.

„Szczególnie teraz, gdy nasza demografia pada, rzeczywiście należałoby docenić tych ludzi, którzy poświęcają się w ten sposób, bo to jest poświęcenie części budżetu, stylu życia. I można było zrobić to dobrze, a nie po pisowsku, czyli można było to zrobić w ten sposób, żeby człowiek dostawał po prostu o 500 zł wyższą pensję” – dodaje.

Tylko wtedy nie byłoby konieczności ani możliwości, żeby taki człowiek dziękował Kaczyńskiemu za te 500 zł. Tak samo jak można było emerytury po prostu waloryzować uczciwie zgodnie z inflacją, co jest naturalne w każdym państwie, zamiast rozdawać trzynastkę i czternastkę.

📊 Aktualne preferencje wyborcze!@pisorgpl 32,9%@KO_Obywatelska 27,1%@PL_2050 10,6%@__Lewica 9,0%@nowePSL @Koalicja_PL 6,3%@KONFEDERACJA_ 5,6%

niezdecydowani 8,5%
deklarowana frekwencja 50,1%@IBRiS_PL dla @rzeczpospolita https://t.co/VT6Rz3cyG2 pic.twitter.com/HVzX3PebiI

— IBRiS (@IBRiS_PL) September 26, 2022

PiS i PO umacniają swoje pozycje

Zestawiając wyniki najnowszego sondażu z tymi sprzed miesiąca wyraźnie widać, że dwie największe partie umocniły się na swoich pozycjach. PiS zanotował wzrost o 2 punkty procentowe, a PO o 1,3 punktu procentowego. W komentarzu udzielonym „Rzeczpospolitej” prezes IBRiS, Marcin Duma, tłumaczył wzrost poparcia dla największych partii w następujący sposób:

„PiS będzie budował mobilizację na polaryzacji, by osiągnąć ok. 38%, co wciąż jest możliwe. A PO chce zyskać na osłabianiu mniejszych, niżej notowanych ugrupowań, gdzie głównym dawcą punktów jest ugrupowanie Szymona Hołowni”.

W porównaniu z poprzednim badaniem Polska 2050 straciła 1,5 punktu procentowego. Straty zanotowała również Lewica. Ugrupowanie Włodzimierza Czarzastego i Roberta Biedronia straciło 1 punkt procentowy, względem poprzedniego badania. Należy również zwrócić uwagę na znaczny wzrost poparcia dla Konfederacji, która jeszcze miesiąc temu znajdywała się poniżej progu wyborczego. Od tamtej pory poparcie dla tego ugrupowania wzrosło aż o 2,6 punkty procentowe. Na więcej głosów niż miesiąc temu może liczyć również PSL.

Uczestnictwo w wyborach zadeklarowało 50,1% ankietowanych. Gdyby odbywały się one w najbliższą niedzielę, 42,6% respondentów nie wzięłoby w nich udziału. Odpowiedź „Nie wiem/Trudno powiedzieć” zaznaczyło 7,3% badanych.

Polacy o wspólnych inicjatywach opozycji

🔴 Do czego, zdaniem Polaków, mogą prowadzić wspólne inicjatywy partii opozycyjnych?#sondaż @IBRiS_PL dla @rzeczpospolita https://t.co/PNgidSihUF pic.twitter.com/4n79CSXn3Q

— IBRiS (@IBRiS_PL) September 26, 2022

W ramach tego samego badania, respondenci zostali zapytani, czy w ostatnim czasie słyszeli o wspólnym spotkaniu  przedstawicieli opozycji. Odpowiedzi twierdzącej udzieliło 46,1% ankietowanych, a 53,9% z nich nie słyszało o podobnej inicjatywie. Chodziło o konferencję „Bezpieczeństwo wschodniej flanki NATO – rola Polski”, która została zorganizowana 20 września przez byłych prezydentów – Aleksandra Kwaśniewskiego oraz Bronisława Komorowskiego. Mimo że spotkanie było częścią obchodów 25. rocznicy rozpoczęcia przez Polskę negocjacji akcesyjnych do NATO, stanowiło ono również dobry pretekst do rozmów oraz wspólnego wystąpienia liderów partii opozycyjnych. Obecni byli m.in. Donald Tusk, Włodzimierz Czarzasty, Szymon Hołownia, Władysław Kosiniak-Kamysz oraz Jarosław Gowin.

Polacy zostali również spytani, czy uważają, że inicjatywy jak to spotkanie doprowadzą do porozumienia całej opozycji. Zaledwie 6,7% ankietowanych wierzy, że dzięki podobnym wydarzeniom powstanie wspólna lista wyborcza. Znacznie więcej, bo aż 41,5% badanych uważa, że inicjatywy takie jak konferencja prezydentów Kwaśniewskiego i Komorowskiego zaowocują powstaniem wspólnego rządu po wygranych wyborach. Z kolei niewiele ponad jedna trzecia respondentów (34,8%) uważa, że opozycja nie potrafi się ze sobą porozumieć, wobec czego podobne spotkania niczego nie zmienią. Według 7,9% ankietowanych porozumienie opozycji nie ma żadnego znaczenia dla wyniku wyborów. Odpowiedź „Nie wiem/Trudno powiedzieć” zaznaczyło aż 9,1% badanych.

Widzowie TVP bardziej wierzą we wspólną listę niż widzowie TVN

Co interesujące, 11% osób, które jako główne źródło informacji o świecie i Polsce podały Wiadomości TVP, uważa, że podobne inicjatywy zaowocują wspólną listą ugrupowań opozycyjnych. Dla porównania zaledwie 5% widzów TVN i 4% widzów kanałów informacyjnych TVN24 podziela tę opinię. W niemal identyczny sposób odpowiadają respondenci, którzy zamierzają głosować na opozycję. Jedynie 5% z nich zaznaczyło odpowiedź mówiącą o wspólnej liście. Jednak aż 71% respondentów uważa, że podobne konferencje i spotkania stanowią odpowiedni budulec dla wspólnych rządów, jeśli opozycji rzeczywiście uda się zwyciężyć w następnych wyborach. Natomiast z drugiej strony politycznej barykady panują zupełnie odmienne nastroje. Aż dwóch na trzech wyborców PiS uważa, że opozycja jest zbyt skłócona, żeby nawiązać faktyczny dialog. Ponadto stosunkowo dużo, bo aż 16% spośród zwolenników obozu rządzącego jest zdania, że żadne porozumienie wśród opozycyjnych ugrupowań nie będzie miało żadnego wpływu na wynik wyborów.

IBRiS tym razem nie przeprowadził standardowego sondażu poparcia dla partii politycznych. Zaprezentowane dane odnoszą się do maksymalnych możliwości, jakie mają ugrupowania polityczne w polskim Sejmie. Oszacowano zatem potencjalne elektoraty, jakimi dysponują partie.

🔴 Potencjały wyborcze ugrupowań politycznych

📌 elektorat potencjalny@pisorgpl 37,9%@PL_2050 30,1%@KO_Obywatelska 27,7%@__Lewica 19,7%@nowePSL @Koalicja_PL 13,8%@KONFEDERACJA_ 7,8%#sondaż @IBRiS_PL dla @OnetWiadomoscihttps://t.co/Q665e9XvMv pic.twitter.com/9UsnKpKmC9

— IBRiS (@IBRiS_PL) June 25, 2022

Z ankiety wynika, że największy elektorat negatywny ma Konfederacja. Zdecydowanych aby na nią nie głosować jest 78,6 proc. respondentów.

Jak wskazali badani największy elektorat potencjalny ma Prawo i Sprawiedliwość. 37,9 proc. pytanych jest potencjalnie skłonnych zagłosować na tę partię. Na drugim miejscu pod względem wielkości potencjalnego elektoratu jest Polska 2050 Szymona Hołowni. 30,1 proc. respondentów potencjalnie mogłoby oddać swój głos na partię byłej gwiazdy TVN. Dopiero na trzecim miejscu znajduje się Platforma Obywatelska z wynikiem 28,3 proc. potencjalnie głosujących na tę partię.

Bardzo duży elektorat negatywny ma także Solidarna Polska. Aż 72,9 proc. głosujących jest przekonanych, że nie ma szans aby poparli tę partię. Na trzecim miejscu pod względem wielkości elektoratu negatywnego po Konfederacji i Solidarnej Polsce jest PSL. Na to ostatnie stronnictwo nie chce zagłosować 65,1 proc. pytanych.

Badanie przeprowadziła pracownia IBRiS na zlecenie Onetu, 20-21.06.2022. W badaniu wzięło udział 1094 dorosłych Polaków.

Pytanie brzmiało: „Czy wydarzenia na granicy są zagrożeniem dla mnie i mojej rodziny?”. Odnosiło się więc do emocji i nie precyzowało, czy w oczach respondenta większe zagrożenie stanowią stłoczeni na granicy migranci, czy hybrydowy atak przeprowadzany przez Aleksandra Łukaszenkę. Co ciekawe, Polacy uważają, że najbardziej narażona na „zagrożenie” jest Europa. To odpowiedź udzielana częściej niż „Polska” i znacznie częściej niż „ja i moja rodzina”. Idąc tym tropem, możemy podejrzewać, że to migranci, którzy z Polski zamierzają przedostać się do Niemiec, uważani są za większe zagrożenie niż samozwańczy białoruski prezydent, który stanowi niebezpieczeństwo przede wszystkim dla stabilizacji w regionie.

Osobiście zagrożonych czuje się 34,9 proc. Polaków. Częściej niż wyborcy opozycji (28 proc.) czują się zagrożeni wyborcy PiS (53 proc.). Bardzo wysoki wynik (95 proc.) wyłonił się z odpowiedzi osób najmniej zarabiających (do 999 złotych). 100 proc. z nich widzi też zagrożenie dla Polski i niemal wszyscy uważają, że sytuacja jest groźna dla samych uchodźców.

Wyborcy Konfederacji na przekór

W sondażu zwraca szczególną uwagę jedna z grup respondentów. Nie po raz pierwszy to wyborcy Konfederacji wyrazili inne zdanie niż przedstawiciele elektoratów pozostałych ugrupowań. Spośród elektoratów wszystkich partii, które weszły do parlamentu, to właśnie ten czuje się… najmniej zagrożony. Osobiście zaniepokojonych jest 20 proc. wyborców Konfederacji. O ojczyznę obawia się 49 proc. z nich (w porównaniu do 63 proc. społeczeństwa). Zagrożenie dla całego kontynentu widzi tylko 36 proc. tych ankietowanych (w porównaniu do 67,9 proc społeczeństwa). Co interesujące – Konfederaci najczęściej przyznają, że kryzys migracyjny jest zagrożeniem dla samych migrantów (uważa tak 89 proc. z nich w porównaniu do 51 proc. wszystkich badanych).

Aby wyjaśnić skąd wziął się ten – niepodzielany przez wyborców innych partii politycznych – luz u elektoratu Janusza Korwin-Mikke i Krzysztofa Bosaka, należy przyjrzeć się, jak odpowiedzieli na kolejne pytanie. Zapytaliśmy w nim, czy strategia rządowa – a więc polegająca na twardej obronie granicy – jest sensowna. „Tak” odpowiedziało 82 proc. wyborców Konfederacji, czyli o 7 proc. więcej niż u wyborców PiS. Być może jest więc tak, że poparcie tego elektoratu dla posunięć rządu jest tak wysokie, że ci nie czują zagrożenia, bo ufają zarówno wojsku i służbom, jak i podejmującym decyzje politykom.

Rolnicy za wysłaniem migrantów do Niemiec

Licznie politykę rządu popierają też renciści (77 proc.), bezrobotni (80. proc) i najmniej zarabiający (95 proc.). Zdecydowana mniejszość Polaków opowiada się za wpuszczeniem migrantów i rozpoczęciem wobec nich procedury azylowej (jedynie 29,7 proc.). Najmocniej poparcie dla takiego rozwiązania wyrażają osoby prowadzące własną działalność gospodarczą (62 proc.). Co ciekawe nawet wśród wyborców opozycji taki pomysł nie cieszy się szerokim poparciem. Za tym rozwiązaniem opowiada się bowiem „jedynie” 57 proc. wyborców Koalicji Obywatelskiej i 55 proc. wyborców Lewicy. To duża różnica względem poparcia wyborców Zjednoczonej Prawicy i Konfederacji wobec posunięć rządu.

Jedynie 12 proc. obywateli uważa, że Niemcy powinni przyjąć zmierzających do nich uchodźców. I uwaga – największe poparcie, ze wszystkich badanych grup, dla takiego rozwiązania deklarują osoby prowadzące gospodarstwa rolne (76 proc.).

IBRiS zapytał respondentów między innymi o to, czy są zwolennikami powiększania stanu osobowego polskiej armii. Przypomnijmy: według ministra Mariusza Błaszczaka i wicepremiera Jarosława Kaczyńskiego, polska armia miałaby podwoić swoją liczebność, choć nie padły dotąd konkretne deklaracje,  kiedy by to miało nastąpić. Prawie połowa badanych (48,4 proc.) uważa, że nie byłby to krok w dobrym kierunku. Zwolennikami zwiększenia wydatków na armię jest za to 39,4 proc. Polaków, co pokrywa się z niedawno badanym „sufitem” poparcia, do jakiego może dojść PiS w najbliższych wyborach.

Gdy jednak spojrzymy na to, jak w badaniu rozkładały się opinie zwolenników i przeciwników partii rządzącej, to okaże się, że za pomysłem Błaszczaka jest 86 proc. wyborców PiS, a przeciwko niemu 60 proc. wyborców opozycji. Oznacza to, że propozycja relatywnie padła na podatny grunt. 20 proc. dzisiejszych przeciwników rządu byłoby skłonnych poprzeć plan podwojenia liczebności armii, a przecież jest to liczba, która solidnie wykracza poza deklarujących niechęć do Zjednoczonej Prawicy wyborców Konfederacji.

Niezdecydowanie miast

Kolejne dane tylko potwierdzają intuicję, że to sympatia do Prawa i Sprawiedliwości ma kluczowe znaczenie w kontekście zwiększenia armii. Przeciwko temu pomysłowi walnie występują wyborcy między 18 a 29 rokiem życia (79 proc. jest na nie), oraz ci o najwyższych zarobkach (69 proc. przeciw).

Ciekawie robi się za to gdy spojrzymy na wyniki ze wsi i z dużych miast. W małych ośrodkach wyraźnie widać chęć do pozostawienia armii taką, jaką jest (wynik 57 do 33, przy raptem 2 proc. niezdecydowanych). Z kolei w miastach duża grupa respondentów nie ma zdania na ten temat (aż 26 proc). Podobnie jest zresztą wśród seniorów, z których aż 20 proc. nie jest w stanie zadeklarować, czy zwiększenie liczebności armii to na pewno dobry pomysł.

Zwiększenie liczebności armii – być może, zmniejszenie – nie

Spore różnice widać w opiniach widzów „Wiadomości” TVP i „Faktów” TVN. Wśród tych pierwszych 61 proc. jest za zwiększeniem liczby wojsk, wśród drugich, 51 proc. chciałoby żeby te pozostały w obecnej formie. Z kolei wśród widzów Polsatu opinia jest bardziej wyśrodkowana (51 proc. za i 41 proc. przeciw u widzów „Wydarzeń”, oraz 42 proc. za i 50 proc. przeciw u widzów Polsatu News). Bardziej skrajne opinie występują u stałych widzów TVP Info i TVN24. Wśród publiczności pierwszego kanału, aż 71 proc. jest za podwojeniem stanu armii, z kolei wśród tych, którzy wybierają TVN 59 proc. jest przeciwko. Widzowie kanałów telewizyjnych rzadko nie mieli żadnego zdania w tym temacie. Potwierdza to zresztą popularną opinię o najważniejszych kanałach informacyjnych w Polsce: mają one zdecydowany przekaz i sugestywnie przekazują go swoim widzom.

Warto również zwrócić uwagę na fakt, że mało który z badanych deklarował chęć zmniejszenia polskiej armii. Za takim rozwiązaniem opowiedziało się zaledwie 2,6 proc. ankietowanych. Może to oznaczać, że zaostrzająca się sytuacja na polsko-białoruskiej granicy oraz neoimperialna polityka putinowskiej Rosji wobec Ukrainy sprawiły, że wielu z nas naprawdę uważa „wojskowy straszak” za skuteczny wobec potencjalnych agresorów. To potencjalnie dobra wiadomość dla Prawa i Sprawiedliwości, które będąc u władzy posiada narzędzia, by udowodnić wyborcom, że zwiększenie polskiej siły militarnej traktuje zupełnie serio.