IBRiS tym razem nie przeprowadził standardowego sondażu poparcia dla partii politycznych. Zaprezentowane dane odnoszą się do maksymalnych możliwości, jakie mają ugrupowania polityczne w polskim Sejmie. Oszacowano zatem potencjalne elektoraty, jakimi dysponują partie.

🔴 Potencjały wyborcze ugrupowań politycznych

📌 elektorat potencjalny@pisorgpl 37,9%@PL_2050 30,1%@KO_Obywatelska 27,7%@__Lewica 19,7%@nowePSL @Koalicja_PL 13,8%@KONFEDERACJA_ 7,8%#sondaż @IBRiS_PL dla @OnetWiadomoscihttps://t.co/Q665e9XvMv pic.twitter.com/9UsnKpKmC9

— IBRiS (@IBRiS_PL) June 25, 2022

Z ankiety wynika, że największy elektorat negatywny ma Konfederacja. Zdecydowanych aby na nią nie głosować jest 78,6 proc. respondentów.

Jak wskazali badani największy elektorat potencjalny ma Prawo i Sprawiedliwość. 37,9 proc. pytanych jest potencjalnie skłonnych zagłosować na tę partię. Na drugim miejscu pod względem wielkości potencjalnego elektoratu jest Polska 2050 Szymona Hołowni. 30,1 proc. respondentów potencjalnie mogłoby oddać swój głos na partię byłej gwiazdy TVN. Dopiero na trzecim miejscu znajduje się Platforma Obywatelska z wynikiem 28,3 proc. potencjalnie głosujących na tę partię.

Bardzo duży elektorat negatywny ma także Solidarna Polska. Aż 72,9 proc. głosujących jest przekonanych, że nie ma szans aby poparli tę partię. Na trzecim miejscu pod względem wielkości elektoratu negatywnego po Konfederacji i Solidarnej Polsce jest PSL. Na to ostatnie stronnictwo nie chce zagłosować 65,1 proc. pytanych.

Badanie przeprowadziła pracownia IBRiS na zlecenie Onetu, 20-21.06.2022. W badaniu wzięło udział 1094 dorosłych Polaków.

13,7 proc. Pytanych ocenia działalność polskiego premiera zdecydowanie dobrze. „Raczej dobrze” – tak odpowiedziało 27,9 proc. ankietowanych – to najliczniej wybierana odpowiedź na zadane w badaniu pytanie.

„Raczej źle” ocenia poczynania Mateusza Morawieckiego 24,5 proc. Polaków. Identyczna liczba respondentów wybrała odpowiedź „zdecydowanie źle”. 24,5 proc. badanych wybrało tę najmniej korzystną dla premiera odpowiedź w badaniu.

9,4 proc. pytanych nie wiedziało jakiej odpowiedzi udzielić lub uznało, że „trudno powiedzieć” jak ocenia Mateusza Morawieckiego.

Badanie przeprowadzono w pracowni United Surveys, na zlecenie Wirtualnej Polski, 6-7 maja 2022. na próbie 1000 osób metodą CAWI.

Czy PiS straci władzę w kolejnych wyborach? Przekonanych do tego jest 53,2 proc. badanych (z czego 23,2 zdecydowanie, a 30 proc. raczej tak). Na utrzymanie władzy przez PiS w trzeciej kadencji stawia 27,5 proc. społeczeństwa (zdecydowanie 10,3 proc., raczej 17,2 proc.). Jest więc jasne, że wiara w kolejne zwycięstwa topnieje i to także wśród wyborców Prawa i Sprawiedliwości. 16 proc. z nich uważa, że partia straci władzę. To problem dla Jarosława Kaczyńskiego. Nie jest tajemnicą, że wyborcę niezdecydowanego trudniej przekonać do oddania głosu, niż tego, który szczerze wierzy w sukces popieranej przez siebie formacji.

Zupełnie inne emocje udzielają się wyborcom opozycji. W to, że PiS ostatecznie utraci władzę, wierzy aż 76 proc. z nich (33 proc. jest zdecydowanie przekonana, 43 proc. raczej). Bardziej przekonani są do tego wyborcy Lewicy (47 proc. gorliwie w to wierzy), Konfederacji (41 proc.) niż Koalicji Obywatelskiej (32 proc.) i Szymona Hołowni (30 proc). Najbardziej powściągliwi pozostają wyborcy PSL (tylko 3 proc. mocno wierzących, wobec 88 proc. raczej przekonanych, że PiS utraci władzę). Warto podkreślić, że aż 19,2 proc. wyborców w ogóle nie chce przewidywać politycznej przyszłości.

O jaką Polskę chcesz walczyć?

To pytanie, które Grzegorz Brzęczyszczykiewicz słyszał kilkukrotnie w „Jak rozpętałem II Wojnę Światową”, a które zadaje sobie dziś wielu wyborców. IBRiS sformułował je jako „Czy odsunięcie PiS od władzy jest ważniejsze niż to jaka Polska będzie po PiS-ie?”. Za wszelką cenę obecnej władzy pozbyć się chce 36,1 proc. wyborców z czego dla 21,8 proc. jest to zdecydowanie ważniejsze niż kształt przyszłej władzy, a dla 14,3 proc. raczej ważniejsze. Kształt wyłonionej z nowego – nomen omen – ładu Polski jest wyjątkowo istotny dla 30,5 proc. wyborców (mniej więcej pokrywa się z poparciem dla PiS) oraz raczej istotny dla 18,9 proc.

Obóz tych, dla których pryncypia przyszłego rządu są istotne jest więc liczniejszy – łącznie liczy 49,6 proc. respondentów, a dodajmy, że 14,3 proc. w ogóle nie wypowiedziało się na ten temat. To zdecydowanie kamyczek do ogródka opozycji, wewnątrz której obecnie trwa spór czy lepiej do wyborów przystępować osobno czy w ramach jednej listy wyborczej. Wygląda na to, że wyborcy chcieliby poznać kształt i priorytety przyszłego rządu już dziś, a nie po wyborach.

Najmniejszą wagę dla składu przyszłego rządu przykładają młodzi. To o tyle ciekawe, że mowa o pokoleniu, które często posądzane jest o ideowość i myślenie życzeniowe. Tymczasem, aż 34 proc. z nich chce po prostu odsunięcia PiS od władzy. W żadnej innej grupie wiekowej liczba respondentów odpowiadających w ten sposób nie przekroczyła 30 proc. Do tego dodajmy osoby z wyższym wykształceniem 33 proc. oraz wyborców Konfederacji, z których aż 67 proc. deklaruje, że ważniejsze jest odsunięcie PiS od władzy, niż to kto dokładanie będzie rządził. To ważny sygnał dla samej Konfederacji i dla tych, którzy uważają, że konserwatywne elektoraty łatwo się sumują.

Opozycja nie jest gotowa

Pytanie dotyczące tego, czy PiS należy odsunąć od władzy niezależnie od tego, kto będzie rządził, doskonale uzupełnia się z pytaniem o to, czy opozycja jest gotowa do przejęcia władzy. Według większości respondentów – nie jest. A uważa tak 54,8 proc. badanych, z czego 24,7 proc. zdecydowanie, a 30,1 proc. raczej nie. Odmiennego zdania jest 34,1 proc. ankietowanych – z czego 16,2 proc. zdecydowanie uważa, że jest gotowa, a 17,9  proc., że raczej jest. Widać, że wiara w porozumienie między opozycyjnymi partiami jest nikła.

Co ciekawe, im wyższy dochód tym mniejsza wiara w zdolność do rządzenia opozycji. Wśród osób zarabiających 2000 złotych miesięcznie, w dobre rządy opozycji nie wierzy 23 proc. badanych, wśród zarabiających tysiąc złotych więcej, już 27 proc. Otrzymujący do 4000 złotych w 32 proc. nie wierzą w opozycję, ci którzy zarobili do 5000 już w 35 proc., a zarabiający powyżej 7000, aż w 46 proc. Wygląda więc na to, że zamożniejsi wyborcy opozycji głosują na nią, bo po prostu nie jest PiS-em, a nie dlatego, że wierzą w jej zdolność do modernizacji kraju.

Rozwiązaniem premier techniczny?

IBRiS zapytał także o to, kto najbardziej nadawałby się na premiera. Najwięcej osób wskazało Mateusza Morawieckiego (30,3 proc), który z pewnością otrzymał premię związaną z tym, że obecnie piastuje ten urząd. Na drugim miejscu znalazł się Donald Tusk. Premier w latach 2007-2014 nadaje się na powrót do KPRM według 20,7 proc. wyborców. Zaskakiwać może trzecie miejsce w sondażu. Mimo, że PSL balansuje na granicy progu wyborczego, to Władysław Kosiniak-Kamysz nadaje się na premiera dla 11,4 proc. wyborców. Wysoki wynik koncyliacyjnego Kosiniaka-Kamysza, może poniekąd wynikać z poprzedniego pytania o to czy opozycja jest gotowa do przejęcia władzy. Być może wyborcy spodziewają się, że w tak podzielonej grupie partii, najlepszym spoiwem byłaby osoba, która w powszechnym przekonaniu jest ugodowa i lubi dążyć do kompromisu. Na kolejnych pozycjach znaleźli się Szymon Hołownia (9,4 proc.), Krzysztof Bosak (6,4 proc.) oraz Adrian Zandberg (2,9 proc.). Wynik powinien być co najmniej zastanawiający dla Szymona Hołowni, który jako jedyny z wymienionych „kandydatów” kieruje partią sygnowaną własnym nazwiskiem.

***

O wynikach tego badania rozmawiamy w podcaście Forum IBRiS z prof. Radosławem Markowskim. POSŁUCHAJ ROZMOWY:

„Opozycja strasząc stratami wyświadczyła obozowi rządzącemu ogromną przysługę – pomogła zarządzać oczekiwaniami, znacząco obniżyła oczekiwania Polaków wobec Polskiego Ładu. I rząd już niespecjalnie dużo będzie musiał zrobić, żeby nie tylko te oczekiwania zaspokoić, ale zaspokoić je wręcz z naddatkiem. To był błąd opozycji, która uległa presji medialnej, a media miały bardzo zdecydowaną postawę wobec tego programu. Myślę, że dziennikarze doskonale wiedzieli, po której stronie zysków i strat się znajdą” – mówi w rozmowie z Agatą Kołodziej w najnowszym odcinku naszego podcastu Marcin Duma, socjolog, prezes Fundacji Instytut Badań Rynkowych i Społecznych IBRIS.

POSŁUCHAJ PODCASTU:

PiS zawarł z Polakami umowę, że będzie im się żyło lepiej, oni w nią naprawdę uwierzyli, bo zaczęli się bogacić, zaczęli wstawać z kolan i jeździć na wakacje. A tu nagle przepaść. Niemal w jednym momencie poczuliśmy, że zaczyna nam się żyć gorzej. Dziś płacze i sprzątaczka z Pragi, kupując olej, i manager z Wilanowa, kupując dorsza. Wszyscy płaczą przez inflację. A do tego jeszcze Polski Ład. Podwójnie płaczą najpierw nauczyciele, potem emeryci, potem jeszcze rodzice samotnie wychowujący dzieci, nawet jak zarabiają poczwórną średnią krajową, bo im PiS wspólne rozliczenie z dzieckiem zabrał. Słychać w Polsce jeden wielki ryk. Tylko po zmarłych na COVID jakby już nikt nie płacze.

Ale może to media pokazują wypaczony obraz sytuacji i nastrojów społecznych?

Cała Polska to nie Wilanów 

„Z wyliczeń jasno wynika, że większość Polaków albo nie straci na Polskim Ładzie albo zyska. Ale oczywiście ci, którzy stracą, chociaż jest ich mniej, są znacznie głośniejsi. I ciekawe, z punktu widzenia badacza jest to, że w ciągu ostatniego tygodnia spadł odsetek osób, które wiedzą, czy zyskają czy stracą na Polskim Ładzie” – mówi Marcin Duma.

„Oczywiście nie wynika to z tego, że wcześniej ludzie wiedzieli i nagle przestali wiedzieć. Obserwujemy jednak, jak przemożny wpływ na nastroje i postrzeganie Polskiego Ładu ma opowieść, którą odbieramy przez media. A w mediach – tych, które moglibyśmy nazwać mainstreamowymi czy liberalnymi – zapanowała histeria na ten temat. I okazuje się, że z ponad 40 proc. badanych, którzy wiedzieli, jaki będzie dla nich skutek Polskiego Ładu nie ma już nawet 30 proc.”

– dodaje Duma.

Czy ta histeria może być początkiem końca PiS, w co bardzo chce wierzyć opozycja? Może być dokładnie przeciwnie. I choć dziś rząd jest sfrustrowany kiepskim odbiorem Polskiego Ładu, to budowanie oczekiwań, że wszyscy stracą na Polskim Ładzie może okazać się dla opozycji niebezpieczne. Bo kiedy okaże się, że Polacy w większości na nowym systemie podatkowym nie stracili, to sam brak antycypowanej straty może stać się już psychologicznym zyskiem.

„Może się okazać, że czarny, mroczny nastrój budowany wokół Polskiego Ładu może wyjść temu programowi na plus” – uważa Marcin Duma.

Bo trzeba pamiętać, że Polska nie mieszka w miasteczku Wilanów. Żeby zrozumieć Polski Ład i sytuacje finansową Polaków, trzeba spojrzeć na średnie zarobki w kraju i to w podziale na województwa, na miejscowości i wtedy dopiero można zobaczyć, jak duże jest w Polsce zróżnicowanie dochodowe i że pensja 2500 zł na rękę to nie jest wyjątek – ludzie w Polsce tyle zarabiają. Dla nich zysk 100 czy 150 zł więcej wprowadza istotną zmianę.

Inflacja? Jest źle, ale rząd „nas uratuje”

Problem polega na tym, że zysk z Polskiego Ładu będzie odczuwany przez Polaków krótkotrwale – dostaniemy pensję wyższą o 100 czy 150 zł i ta kwota w kolejnych miesiącach nie będzie już rosła.

„To szybko stanie się dla nas kwota bazowa, a więc Polski Ład na nastroje Polaków może podziałać 2-3 miesiące”

– uważa Marcin Duma.

Tymczasem inflację odczuwamy już dziś i rosnące z miesiąca miesiąc ceny będziemy odczuwać jeszcze długo. Ta inflacja jest zresztą przez Polaków demonizowana, bo choć GUS pokazuje, że w grudniu wyniosła 8,6 proc., to z badania United Surveys wynika, że Polacy uważają, że ceny w ciągu ostatniego roku wzrosły o 27,3 proc.

Jeszcze ciekawsze, jakiej inflacji Polacy spodziewają się w 2022 r. W grudniu badania pokazywały, że Polacy odczuwają inflację na poziomie 20 proc., ale projektowali, że w 2022 r. będzie ona wynosiła 17 proc. Co to znaczy?

„Dzisiaj jest już źle. W przyszłym roku nie będzie specjalnie dobrze, ale będzie trochę lepiej. Ale nałożymy na to politykę i np. tarczę inflacyjną. Jak twierdzą ekonomiści, tarcza ta w skali roku nie zmniejszy inflacji, ale ją wypłaszczy i prawdopodobnie inflacja nie dobije do symbolicznego, dwucyfrowego progu 10 proc. A przecież już wszyscy zdążyli opowiedzieć, że inflacja będzie dwucyfrowa. I to taka sama sytuacja jak z Polskim Ładem – już wszyscy zdążyli się przestraszyć tych 10 proc., na co wyjdzie premier i powie: powstrzymaliśmy to – mówi Duma.

„I nie ma znaczenia, że w skali roku wyjdzie na to samo. Ale tego strasznego piku nie będzie. Sprawczość rządu jest? Jest! Umiemy zarządzać? Umiemy! To są bardzo ważne komunikaty, które odkładają się ludziom w głowach. A opozycja i media liberalne opowiadają historie, które mogą się nie wydarzyć. I w ten sposób tracą wiarygodność” – dodaje Duma.

SŁUCHAJ NAS TAKŻE NA APPLE PODCASTS:

POSŁUCHAJ PODCASTU:

Premier Mateusz Morawiecki komentuje raport IBRiS zaprezentowany na Forum Ekonomicznym w Karpaczu według którego obecnie aż ponad 70 proc. Polaków uważa się za członków klasy średniej. – Bardzo się cieszę. Chcemy, żeby klasa średnia była jak najbardziej zamożna, żeby wzrost gospodarczy służył przede wszystkim jej. Żeby system podatkowy był ułożony w jak najlepszy sposób. Stąd też zmiany w Polskim Ładzie – mówi premier. Morawiecki dodaje, że zdaje sobie sprawę z tego, że polska klasa mocno różni się od zachodniej:

– Inaczej ukształtowana jest klasa średnia w społeczeństwach zachodnich, które nie doświadczyły nieszczęścia komunizmu, a inaczej w Polsce, która ma za sobą doświadczenia PRL. Realia są takie, że polskie społeczeństwo wciąż ma strukturę piramidy. U jej podstawy jest stosunkowo duża grupa osób, która dopiero dorabia się. Ale zarazem to bardzo dobrze, że już tak wiele osób uważa się za klasę średnią. My chcemy wspierać klasę średnią także poprzez strukturę podatków. Czy to progresywny system podatkowy służy tworzeniu klasy średniej, czy degresywny, taki w którym osoba zarabiająca więcej, płaci mniej podatków?

– pytał retorycznie Morawiecki.

– Cieszę się, że Polacy są aspiracyjni. Chcemy, żeby Polacy rozwinęli skrzydła. Aspiracje Polaków to wiatr w żagle dla mnie. Cieszę się, że Polacy oddychają pełną piersią i mają ambicje

– mówi Morawiecki pytany, czy Zjednoczona Prawica nie będzie miała problemu z własnym elektoratem, który przewartościował swe postawy i aspiracje między innymi za sprawą transferów socjalnych.

A co z Polskim Ładem, który jak dotąd nie spełnił swej założonej politycznej roli i nie spowodował wzrostów notowań PiS? Morawiecki jest przekonany, że to jeszcze nastąpi – Kiedy prezydent Obama ogłaszał swą największą od strony społecznej reformę Obama Care, większość Amerykanów była przeciw. Ale kiedy ją wdrażał większość była za. Podobnie będzie z Polskim Ładem – twierdzi premier.

***

W kolejnych odcinkach naszego podcastu zaprosimy do dyskusji na temat przemian społecznych opisanych w raporcie IBRiS także przedstawicieli innych ugrupowań politycznych. Polecamy również zbiór podcastów zrealizowanych na ten temat podczas Forum Ekonomicznego w Karpaczu: [KLIKNIJ TUTAJ] 

Drugi miesiąc z rzędu na pierwszym miejscu w rankingu zaufania znalazł się Rafał Trzaskowski (42,9%). Jednak, jak komentuje Marcin Duma w programie Onet Rano, różnice na podium są tak niewielkie, że prezydent Warszawy wygrywa jedynie, używając żargonu kolarskiego, o błysk szprychy. Warto jednak zauważyć wyraźnie niższy poziom nieufności do Rafała Trzaskowskiego w porównaniu do premiera i prezydenta oraz pierwsze miejsce w innym zestawieniu. Jako jedyny z badanych polityków odnotował dodatki bilans pomiędzy zaufaniem a nieufnością.

Posłuchaj podcastu na temat kryzysu elit!

Ranking zaufania do polityków

Mateusza Morawieckiego zaufaniem darzy 42,6% Polaków, a Andrzeja Dudę 42,4%. Tuż za podium uplasował się Szymon Hołownia z wynikiem 36,6%. Pierwszą piątkę zamyka minister zdrowia, Adam Niedzielski z wynikiem 33,9%.

Rafał Trzaskowski wygrywa w maju o błysk szprychy – komentuje Marcin Duma.

Obejrzyj wywiad z Marcinem Dumą, Prezesem IBRiS, na temat kryzysu elit w Polsce!

Z kolei ranking nieufności otwiera Zbigniew Ziobro, którego zaufaniem nie darzy niemal 63% Polaków. Na drugim miejscu w maju znalazł się Borys Budka (59,1%). Na trzecim Jarosław Kaczyński (57,8%). Minister Sprawiedliwości to również polityk o najgorszym bilansie zaufania (różnica pomiędzy zaufaniem a nieufnością) – -44 pp. Również w tym zestawieniu na drugim miejscu znalazł się Przewodniczący Platformy Obywatelskiej – -39,9 pp. Zaraz za nim jest Krzysztof Bosak z wynikiem – -39 pp.

Forum IBRiS

Pierwsze miejsce Rafała Trzaskowskiego to jest mimo wszystko pewne zaskoczenie

– komentuje w Onet Rano wyniki rankingu Marcin Duma, Prezes IBRiS. Zazwyczaj to prezydent, niezależnie jak jest oceniany, dzierży palmę pierwszeństwa. Natomiast czy skala jego popularności dziwi? Zdaniem Dumy, nie. – Z jednej strony Rafał Trzaskowski, z drugiej strony Szymon Hołownia są tymi dwoma politykami opozycji, którzy agregują najwięcej pozytywnych emocji.

Pewną niespodzianką może być również wysoki wynik Ministra Zdrowia, Adama Niedzielskiego. Krok po kroku buduje on swoją rozpoznawalność, a będąc jedną z twarzy walki z pandemią może być oceniany pozytywnie. To zresztą jedna z dwóch osób w zestawieniu, która może się pochwalić dodatnim wynikiem netto pomiędzy zaufaniem a nieufnością. Interesujący jest również przypadek Władysława Kosiniaka-Kamysza, który uplasował się tuż za podium.

– Trochę powraca z politycznego niebytu, z bardzo dużym wzrostem zaufania. – zauważa Marcin Duma. I dodaje, że można to wiązać z informacjami o tym, że na chwilę porzucił politykę i zajął się pracą w szpitalu.

Tekst: Kamil Smogorzewski

Polecamy najnowszy podcast Forum IBRiS!

https://open.spotify.com/show/2FySh65WfIY1wM1FqTZaeJ?si=x-2Cz56NSw2pmtFZrTbVRQ