POSŁUCHAJ PODCASTU:

W najnowszym sondażu społecznego zaufania do polityków przeprowadzonym przez IBRiS wzrósł odsetek respondentów deklarujących brak zaufania do Donalda Tuska. Szefowi Platformy Obywatelskiej nie ufa ponad 58 procent Polaków. Jarosław Kaczyński notuje zaś wynik 55 proc. Co to oznacza dla Tuska i Platformy Obywatelskiej?

– Wysoki poziom nieufności do Donalda Tuska wynika z tego, że Polacy w tym momencie nie do końca wiedzą czego się po nim spodziewać. Wtedy, kiedy był w Brukseli, kiedy był przewodniczącym Rady Europejskiej, szefem EPL, był daleko, ale był w jakimś sensie ambasadorem nowoczesnej Polski. A teraz nie wiemy do końca, po co wrócił. Niby znów jest szefem PO, ale mówi, że nie chce być premierem, już tu jest zasadnicza sprzeczność

– mówi profesor Olgierd Annusewicz.

Politolog zwraca też uwagę na interesującą prawidłowość w ocenach liderów PiS i Platformy – jednocześnie podważając mit, według którego to tylko Jarosław Kaczyński miałby politykiem budzącym nieufność u większości Polaków.

– Jeśli chodzi o porównanie poziomów nieufności do Donalda Tuska i Jarosława Kaczyńskiego, to od dawna wygląda to u nich dość podobnie. To pod wieloma względami bracia bliźniacy na polskiej scenie politycznej, są lustrzanymi odbiciami. Osiągali sukcesy w polityce na przeciwległych biegunach. Kilka lat temu prezes PiS miał poziom nieufności na poziomie 70 proc. Potem, podczas sprawowania rządów, okazało się, że Kaczyński nie jest taki zły, bo poziom nieufności obniżył mu się do 55 proc. – mówi Annusewicz.

Krytyka PiS już nie wystarczy

Czy Platforma może opierać swą strategię polityczną na ostrej krytyce wszystkich działań Prawa i Sprawiedliwości? Zdaniem Annusewicza nie – przynajmniej jeśli chodzi o sprawy społeczne i kwestię transferów socjalnych.

– Przez ostatnie 6 lat Polacy stwierdzili, że żyje im się całkiem nieźle, szczególnie na tym przeciętnym poziomie dochodów. Bo płace się poprawiają, bo jest dużo pracy. Takie sprawy jak Trybunał Konstytucyjny, Sąd Najwyższy, czy zmiany w TVP nie mają dla przeciętnego Kowalskiego jakiegoś fundamentalnego znaczenia. Ma za to znaczenie, czy jego życie się poprawiło, czy pogorszyło

– mówi Olgierd Annusewicz.

Według politologa, jeśli opozycja chce wygrać wybory, powinna przyjąć inną strategię. – Politycy, którzy dzisiaj chcą rywalizować z PiS-em o władzę, muszą w swoich kalkulacjach i budowaniu programu wyborczego uwzględnić to, że przez ostatnie 6 lat bardzo dużej części Polaków poprawia się stopa życia. Nawet mimo pandemii dochody w społeczeństwie tak bardzo się nie obniżyły. Krytykowanie partii rządzącej pod haseł „PiS jest zły” nie będzie się spinało z tym, co odczuwa przeciętny Kowalski – mówi Annusewicz.

I dodaje: – W momencie, kiedy wraca Tusk, jedyne od czego można zacząć walkę o to, żeby odebrać PiS-owi władzę, to uznać zasługi tej partii. Mówić, że coś ciekawego wydarzyło się w kraju, jednocześnie jasno pokazując, co należy w nim poprawić. Politycy Platformy mogą mówić, że w pewnych kwestiach PiS zrobił dobrze, a my wybudowaliśmy boiska, orliki przedszkola, biblioteki, autostrady. Po nas przyszedł PiS, załatwił sprawy społeczne, a teraz przeszedł czas na to, żeby oczyścić życie społeczne z mechanizmów, które są patologiczne – tłumaczy politolog.

TVP to nie tylko polityka

Olgierd Annusewicz ocenia, że postulat Koalicji Obywatelskiej dotyczący likwidacji TVP info, nie przyniesie spodziewanych przez opozycję rezultatów.

– Wchodzenie przez Donalda Tuska w potyczki z dziennikarzami TVP jest elementem igrzysk. Wydaje mi się natomiast, że hasło likwidacji TVP info jest słabym pomysłem. Zadałbym pytanie zbieraczom podpisów, jak im idzie, bo wydaje mi się, że nie idzie im najlepiej. Jaki jest koń, czy też TVP, każdy widzi. O wiele lepiej wyszłoby krytykowanie tego, ile zarabia zarząd TVP, bo jest to pokaźna suma 2 mln 200 tys. To dużo bardziej zaboli Polaków, niż hasło „zamknijmy i zaorajmy telewizję publiczną”. Bo to przecież TVP wyprodukowała „Klan”, „M jak miłość” – a Polacy cenią te seriale dużo wyżej niż programy informacyjne czy publicystyczne. Publiczna telewizja w Polsce jest i będzie – mamy do niej duży sentyment – mówi Olgierd Annusewicz.

Pytany czy najbliższe wybory to będzie spór pomiędzy Polską liberalną a solidarną, politolog odpowiada: –  Nie wchodzi się dwa razy do tej samej rzeki. Jarosław Kaczyński przegrał spór w 2007 roku, mimo, że wygrał go na tej ramie w 2005 roku. Musi powstać coś nowego. Myślę, że doszliśmy do takiego momentu, w którym politycy PiS-u i Platformy powinni dostrzec, że jesteśmy w Polsce na nowym etapie i teraz należy pomyśleć jak nasz kraj ma wyglądać za 10, 15 lat. Nie warto już zadawać pytania czy Polacy chcą Polski solidarnej czy liberalnej, bo mamy już obie – mówi Annusewicz.

POSŁUCHAJ PODCASTU:

Agata Kondzińska i Michał Danielewski w jednym są zgodni: Donald Tusk wrócił po to, żeby uratować Platformę, której nie wzmocniło przywództwo Borysa Budki. A dlaczego akurat w tym momencie? Bo dotychczasowy układ sił został zachwiany. Już nie jest tak, że mamy potężny PiS i słabiutką opozycję. To zatem całkiem dogodna sytuacja dla Donalda Tuska. Jeśli miał dosiąść białego konia, to teraz – odpowiada mówi Danielewski. Agata Kondzińska zwraca zaś uwagę na to, że stronie opozycyjnej brakowało dotąd postaci tego formatu.

PIERWSZE RECENZJE

Jak publicyści i dziennikarze oceniają samo wystąpienie byłego premiera i szefa Rady Europejskiej?

– Czy gdyby przenieść przemówienie Tuska do 2007 roku, wydawałoby się, że jest z przyszłości?

– zastanawia się Michał Danielewski, zdradzając rozczarowanie. – Było technicznie znakomite. Tusk potrafi – jako jedna z nielicznych osób po stronie konserwatywno-liberalnej – posługiwać się populistycznym frazesem w dobrym tego słowa rozumieniu, czyli potrafi upraszczać problemy, narzucać opowieści o polityce, skomunikować się z wyborcą. Ale miałem nadzieję, że po siedmiu latach na europejskich salonach przywiezie coś nowego, powie coś odważnie, pokieruje debatą, bo ma taką siłę. Ale jeśli posłuchamy, co mówi o sprawach osób LGBT+ czy aborcji, to językiem sprzed 14 lat. Albo dlaczego nie może powiedzieć wprost, że zmiany klimatyczne są winą człowieka? Bo co do tego naukowcy są zgodni. Jakby chciał dogodzić wszystkim – tym, którzy są o tym przekonani i tym, którzy w to nie wierzą. – mówi Danielewski.
Z taką recenzją wystąpienia Tuska nie zgadza się Agata Kondzińska: – Nie oczekiwałam rysu programowego. Przyjdzie na to czas.

Kondzińska dostrzega jednak przy okazji powrotu Tuska inny problem: – Czy nie jest słabością polskiej polityki, że nie kształci się przyszłych liderów? Jeśli Rafał Trzaskowski zrobił wynik 3 mln w pierwszej turze, gdzie jest dziś? Dlaczego partia w niego nie inwestuje? I gdzie w PiS jest następca Jarosława Kaczyńskiego? To jest klęska naszej klasy politycznej, nie mamy mówców, nie mamy polityków wiecowych.

CO ZROBI PIS?

A czy „efekt Tuska” już działa? Agata Kondzińska odnotowuje, że po raz pierwszy od dawna polityczny weekend zdominowała opozycja, choć to obóz rządzący miał w tym czasie swoje „święto”, a więc kongres i Radę Polityczną PiS. Michał Danielewski odnotowuje, że reakcje zarówno pozostałych ugrupowań opozycyjnych, jak i PiS były jak dotąd bardzo powściągliwe. – Zjednoczona Prawica nie chce iść od razu na zwarcie i polaryzację, czekając na to, co się wydarzy i czy polaryzacja im się w ogóle opłaca – dodaje Danielewski, wyrażając przekonanie, że świadczy to o słabości PiS, który będąc w lepszej formie, zamiast czekać, uderzyłby z całą mocą i szedł na zderzenie.
Wątek ten kontynuuje Agata Kondzińska, zgadzając się, że prawica czeka na ruchy Platformy:

– PiS będzie chciał zrzucić winę na polaryzację i podział społeczeństwa właśnie na Donalda Tuska. Z nieoficjalnych rozmów z politykami wiem, że politycy PiS nie lekceważą go. Uważają że to wiecowy polityk, sprawny retorycznie. Polityk, który skraca dystans, a tłum go kocha.

– mówi Kondzińska.  Dziennikarka podkreśla też, że Donald Tusk umie przepraszać – zrobił to w miniony weekend, odnosząc się do decyzji koalicji PO i PSL o podniesieniu wieku emerytalnego. Tymczasem – zaznacza Kondzińska – PiS ma ogromny problem z przyznaniem się do jakiegokolwiek błędu. Ale rządząca prawica jest dobra w czymś innym. Agata Kondzińska widzi to tak: – PiS to mistrzowie w obracaniu kota ogonem. Zwróćmy uwagę na to, co zrobili z uchwałą piętnująca nepotyzm: przekaz był taki, że oni to robią, a opozycja niekoniecznie, okazało się więc, że PiS przyjmuje ją, nie dlatego, że ma problem, ale jest uczciwy itd.

HIT CZY KIT?

Wybory za dwa lata: czy zatem w ostatni weekend wystartowała już kampania? Niekoniecznie. – Powrócić Donald Tusk mógł tylko raz – mówi Michał Danielewski. – To ostatni taki weekend, ewentualnie tydzień, potem coś będzie musiało się dziać. Trudno będzie przez dwa lata powtarzać, że się wróciło. Samą techniką – mimo, że jest to najsprawniejszy technicznie polityk w Polsce – trudno będzie do 2023 roku zachować siłę powrotu. Trudno tak długo grać tę samą piosenkę. To może być przebój lata, ale jesienią nikt już jej nie będzie chciał słuchać.