IBRiS tym razem nie przeprowadził standardowego sondażu poparcia dla partii politycznych. Zaprezentowane dane odnoszą się do maksymalnych możliwości, jakie mają ugrupowania polityczne w polskim Sejmie. Oszacowano zatem potencjalne elektoraty, jakimi dysponują partie.

🔴 Potencjały wyborcze ugrupowań politycznych

📌 elektorat potencjalny@pisorgpl 37,9%@PL_2050 30,1%@KO_Obywatelska 27,7%@__Lewica 19,7%@nowePSL @Koalicja_PL 13,8%@KONFEDERACJA_ 7,8%#sondaż @IBRiS_PL dla @OnetWiadomoscihttps://t.co/Q665e9XvMv pic.twitter.com/9UsnKpKmC9

— IBRiS (@IBRiS_PL) June 25, 2022

Z ankiety wynika, że największy elektorat negatywny ma Konfederacja. Zdecydowanych aby na nią nie głosować jest 78,6 proc. respondentów.

Jak wskazali badani największy elektorat potencjalny ma Prawo i Sprawiedliwość. 37,9 proc. pytanych jest potencjalnie skłonnych zagłosować na tę partię. Na drugim miejscu pod względem wielkości potencjalnego elektoratu jest Polska 2050 Szymona Hołowni. 30,1 proc. respondentów potencjalnie mogłoby oddać swój głos na partię byłej gwiazdy TVN. Dopiero na trzecim miejscu znajduje się Platforma Obywatelska z wynikiem 28,3 proc. potencjalnie głosujących na tę partię.

Bardzo duży elektorat negatywny ma także Solidarna Polska. Aż 72,9 proc. głosujących jest przekonanych, że nie ma szans aby poparli tę partię. Na trzecim miejscu pod względem wielkości elektoratu negatywnego po Konfederacji i Solidarnej Polsce jest PSL. Na to ostatnie stronnictwo nie chce zagłosować 65,1 proc. pytanych.

Badanie przeprowadziła pracownia IBRiS na zlecenie Onetu, 20-21.06.2022. W badaniu wzięło udział 1094 dorosłych Polaków.

„Polski Ład sprawił, że zmieniłem/zmieniłam preferencje wyborcze” – z tym stwierdzeniem zdecydowanie zgadza się”10,5 proc. wszystkich ankietowanych. raczej zgadza się”8,1 proc. 16,4 proc. respondentów twierdzi, że ich preferencje raczej nie uległy zmianie. 62,4 proc. badanych zdecydowanie nie zgadza się z przedstawionym stwierdzeniem. Pozostałe 2,7 proc. Polaków nie potrafi wskazać żadnej z wyżej wymienionych odpowiedzi.

🔴 W przypadku niemal 7⃣9⃣% Polaków #PolskiŁad nie spowodował zmiany dotychczasowych preferencji politycznych #sondaż @IBRiS_PL dla @OnetWiadomosci https://t.co/oqCzp1Nkzw pic.twitter.com/vqYPlIxFex

— IBRiS (@IBRiS_PL) February 14, 2022

Co czwarty wyborca PiS z 2019 r. zadeklarował, że wprowadzone zmiany podatkowe zmieniły jego preferencje polityczne. Jednocześnie 80 proc. z nich nadal oddałoby głos na partię rządzącą, co stanowi 20 proc. głosujących na Prawo i Sprawiedliwość w 2019 r. Z kolei 20 proc. badanych (5 proc. deklarujących, że głosowali na PiS w 2019 roku) tym razem w ogóle nie poszedłby zagłosować. Zatem pogłębiona analiza odpowiedzi na pytanie o zmianę preferencji z powodu Polskiego Ładu wskazuje, że zmiana ta dotyczy zaledwie 5 proc. wyborców (co 20 wyborca) PiS z 2019r.

Teza o negatywnym wpływie Polskiego Ładu na poparcie dla Prawa i Sprawiedliwości nie znajduje potwierdzenia w przeprowadzonym badaniu. Podobnie, w oparciu o zebrane dane nie znajduje potwierdzenia teza o pozytywnym wpływie wdrażania programu Polski Ład na poparcie dla obozu rządzącego.

Wprowadzenie zmian podatkowych nie zmieniło też w sposób istotny preferencji wyborców opozycyjnych. 78 proc. z nich uznało, że Polski Ład nie wpływa na ich preferencje.

Sondaż przeprowadzono na zlecenie Onetu 11-12 lutego 2022, na próbie n=1100 metodą telefonicznych, standaryzowanych wywiadów kwestionariuszowych wspomaganych komputerowo (CATI).

Zauważalna większość ankietowanych odpowiedziała, że widzi opozycję jako jedną siłę, przy czym aż 36,3 proc. badanych wyraziło się zdecydowanie (odpowiedź – zdecydowanie razem). 24,2 proc. określiło, że raczej preferuje wspólny start partii opozycyjnych. Daje to w sumie ponad 60 procent przekonanych, że opozycja powinna zewrzeć szyki.

15,1 proc. respondentów nie ma na ten temat zdania. Tylko 6,8 proc. wyborców opozycyjnych uważa zdecydowanie, że partie powinny zachować swoją tożsamość i iść do wyborów osobno. Jako „raczej osobno” opowiedziało się 17,7 proc. badanych.

🔴 Ponad 60% wyborców opozycji chce, aby partie opozycyjne wystawiły w wyborach jeden blok. #sondaż @IBRiS_PL dla @rzeczpospolita https://t.co/pLxI7A5ISV pic.twitter.com/isicEXCEke

— IBRiS (@IBRiS_PL) February 10, 2022

Wygląda więc na to, że wyborcy opozycji w zdecydowanej większości widzą siłę w jedności i solidarności obozu „anty-PiS”. A jak sytuacja wygląda w przypadku Zjednoczonej Prawicy?

Wyborcy Prawa i Sprawiedliwości uznali w 44,1 proc., że obóz rządzący powinien iść do wyborów jako Zjednoczona Prawica (czyli PiS, Solidarna Polska i Republikanie). Jednak aż 39,8 proc. wyborców partii Jarosława Kaczyńskiego uważa, że szyld Prawa i Sprawiedliwości jest tak silny, że nie potrzebuje innej „plakietki”. 14,7 proc. badanych wyborców PiS twierdzi, że korzystna byłaby dla obozu rządzącego jakaś inna nazwa. 1,5 proc. ankietowanych nie ma na ten temat zdania.

🔴 Ponad 44% wyborców @pisorgpl uważa, że obóz rządzący do kolejnych wyborów powinien iść jako Zjednoczona Prawica. Jednak niemal 40% jest zdania, że lepiej byłoby użyć nazwy partii, czyli Prawo i Sprawiedliwość. #sondaż @IBRiS_PL dla @rzeczpospolita https://t.co/pLxI7A5ISV pic.twitter.com/qV4Ws0NyCA

— IBRiS (@IBRiS_PL) February 10, 2022

Badanie ogólnopolskie przeprowadzono dla Rzeczpospolitej w dniach 4-6 lutego 2022, na próbie n=1100 techniką telefonicznych standaryzowanych wywiadów wspomaganych komputerowo (CATI).

Gdyby wybory do parlamentu odbyły się w najbliższą niedzielę, do urn wyborczych zdecydowanie poszłoby 37,5 proc. Polaków, raczej zdecydowałoby się na to 16,6 proc. osób. 23,1 proc. respondentów zdecydowanie odrzuca chęć pójścia do urny wyborczej. 11 proc. deklaruje, że raczej także nie skorzystałoby z takiej możliwości. Niezdecydowanych czy chcą głosować jest 11,7 proc. badanych.

Polski Ład, który miał być kartą przetargową w najbliższych wyborach dla Prawa i Sprawiedliwości na razie nie spełnia swojego zadania. Według sondażu, PiS nie mógłby liczyć na samodzielne rządy nawet w koalicji z Konfederacją. Dodając 6,9 proc. głosów ankietowanych deklarujących poparcie dla tego drugiego ugrupowania, mandatów byłoby za mało do stworzenia większościowego rządu.

🔴 Sondaż parlamentarny @IBRiS_PL dla @rzeczpospolita!@pisorgpl 31,1%@KO_Obywatelska 26,7%@PL_2050 11,1%@KONFEDERACJA_ 6,9%@__Lewica 6,6%@nowePSL @Koalicja_PL 5,2%

niezdecydowani 12,4%
deklarowana frekwencja 54,2%https://t.co/1CHfMKzifu pic.twitter.com/PdTGlgPORP

— IBRiS (@IBRiS_PL) February 8, 2022

Zjednoczona opozycja zyskuje

26,7 proc. poparcia dla KO, 11,1 proc. dla Polski 2050 Szymona Hołowni oraz 6,6 proc. dla Lewicy i 5,2 proc. dla PSL-Koalicji Polskiej to rezerwuar głosów opozycyjnych. Wygląda na to, że jeśli partie z obozu anty-PiS zwarłyby szyki, ruch ten mógłby skutecznie zagrozić dotychczasowej hegemonii PiS-u. 

Przypomnijmy, że z powodu chaosu związanego z wprowadzeniem Polskiego Ładu stanowisko w rządzie stracił minister finansów Tadeusz Kościński. Obecnie jego obowiązki pełni premier Mateusz Morawiecki. Kościński był szóstym ministrem finansów w rządzie PiS od 2015 r.

Badanie Instytutu Badań Rynkowych i Społecznych IBRiS dla Rzeczpospolitej przeprowadzono w dniach 4-6 lutego 2022 na próbie n=1100 metodą telefonicznych standaryzowanych wywiadów wspomaganych komputerowo (CATI). 

Czy PiS straci władzę w kolejnych wyborach? Przekonanych do tego jest 53,2 proc. badanych (z czego 23,2 zdecydowanie, a 30 proc. raczej tak). Na utrzymanie władzy przez PiS w trzeciej kadencji stawia 27,5 proc. społeczeństwa (zdecydowanie 10,3 proc., raczej 17,2 proc.). Jest więc jasne, że wiara w kolejne zwycięstwa topnieje i to także wśród wyborców Prawa i Sprawiedliwości. 16 proc. z nich uważa, że partia straci władzę. To problem dla Jarosława Kaczyńskiego. Nie jest tajemnicą, że wyborcę niezdecydowanego trudniej przekonać do oddania głosu, niż tego, który szczerze wierzy w sukces popieranej przez siebie formacji.

Zupełnie inne emocje udzielają się wyborcom opozycji. W to, że PiS ostatecznie utraci władzę, wierzy aż 76 proc. z nich (33 proc. jest zdecydowanie przekonana, 43 proc. raczej). Bardziej przekonani są do tego wyborcy Lewicy (47 proc. gorliwie w to wierzy), Konfederacji (41 proc.) niż Koalicji Obywatelskiej (32 proc.) i Szymona Hołowni (30 proc). Najbardziej powściągliwi pozostają wyborcy PSL (tylko 3 proc. mocno wierzących, wobec 88 proc. raczej przekonanych, że PiS utraci władzę). Warto podkreślić, że aż 19,2 proc. wyborców w ogóle nie chce przewidywać politycznej przyszłości.

O jaką Polskę chcesz walczyć?

To pytanie, które Grzegorz Brzęczyszczykiewicz słyszał kilkukrotnie w „Jak rozpętałem II Wojnę Światową”, a które zadaje sobie dziś wielu wyborców. IBRiS sformułował je jako „Czy odsunięcie PiS od władzy jest ważniejsze niż to jaka Polska będzie po PiS-ie?”. Za wszelką cenę obecnej władzy pozbyć się chce 36,1 proc. wyborców z czego dla 21,8 proc. jest to zdecydowanie ważniejsze niż kształt przyszłej władzy, a dla 14,3 proc. raczej ważniejsze. Kształt wyłonionej z nowego – nomen omen – ładu Polski jest wyjątkowo istotny dla 30,5 proc. wyborców (mniej więcej pokrywa się z poparciem dla PiS) oraz raczej istotny dla 18,9 proc.

Obóz tych, dla których pryncypia przyszłego rządu są istotne jest więc liczniejszy – łącznie liczy 49,6 proc. respondentów, a dodajmy, że 14,3 proc. w ogóle nie wypowiedziało się na ten temat. To zdecydowanie kamyczek do ogródka opozycji, wewnątrz której obecnie trwa spór czy lepiej do wyborów przystępować osobno czy w ramach jednej listy wyborczej. Wygląda na to, że wyborcy chcieliby poznać kształt i priorytety przyszłego rządu już dziś, a nie po wyborach.

Najmniejszą wagę dla składu przyszłego rządu przykładają młodzi. To o tyle ciekawe, że mowa o pokoleniu, które często posądzane jest o ideowość i myślenie życzeniowe. Tymczasem, aż 34 proc. z nich chce po prostu odsunięcia PiS od władzy. W żadnej innej grupie wiekowej liczba respondentów odpowiadających w ten sposób nie przekroczyła 30 proc. Do tego dodajmy osoby z wyższym wykształceniem 33 proc. oraz wyborców Konfederacji, z których aż 67 proc. deklaruje, że ważniejsze jest odsunięcie PiS od władzy, niż to kto dokładanie będzie rządził. To ważny sygnał dla samej Konfederacji i dla tych, którzy uważają, że konserwatywne elektoraty łatwo się sumują.

Opozycja nie jest gotowa

Pytanie dotyczące tego, czy PiS należy odsunąć od władzy niezależnie od tego, kto będzie rządził, doskonale uzupełnia się z pytaniem o to, czy opozycja jest gotowa do przejęcia władzy. Według większości respondentów – nie jest. A uważa tak 54,8 proc. badanych, z czego 24,7 proc. zdecydowanie, a 30,1 proc. raczej nie. Odmiennego zdania jest 34,1 proc. ankietowanych – z czego 16,2 proc. zdecydowanie uważa, że jest gotowa, a 17,9  proc., że raczej jest. Widać, że wiara w porozumienie między opozycyjnymi partiami jest nikła.

Co ciekawe, im wyższy dochód tym mniejsza wiara w zdolność do rządzenia opozycji. Wśród osób zarabiających 2000 złotych miesięcznie, w dobre rządy opozycji nie wierzy 23 proc. badanych, wśród zarabiających tysiąc złotych więcej, już 27 proc. Otrzymujący do 4000 złotych w 32 proc. nie wierzą w opozycję, ci którzy zarobili do 5000 już w 35 proc., a zarabiający powyżej 7000, aż w 46 proc. Wygląda więc na to, że zamożniejsi wyborcy opozycji głosują na nią, bo po prostu nie jest PiS-em, a nie dlatego, że wierzą w jej zdolność do modernizacji kraju.

Rozwiązaniem premier techniczny?

IBRiS zapytał także o to, kto najbardziej nadawałby się na premiera. Najwięcej osób wskazało Mateusza Morawieckiego (30,3 proc), który z pewnością otrzymał premię związaną z tym, że obecnie piastuje ten urząd. Na drugim miejscu znalazł się Donald Tusk. Premier w latach 2007-2014 nadaje się na powrót do KPRM według 20,7 proc. wyborców. Zaskakiwać może trzecie miejsce w sondażu. Mimo, że PSL balansuje na granicy progu wyborczego, to Władysław Kosiniak-Kamysz nadaje się na premiera dla 11,4 proc. wyborców. Wysoki wynik koncyliacyjnego Kosiniaka-Kamysza, może poniekąd wynikać z poprzedniego pytania o to czy opozycja jest gotowa do przejęcia władzy. Być może wyborcy spodziewają się, że w tak podzielonej grupie partii, najlepszym spoiwem byłaby osoba, która w powszechnym przekonaniu jest ugodowa i lubi dążyć do kompromisu. Na kolejnych pozycjach znaleźli się Szymon Hołownia (9,4 proc.), Krzysztof Bosak (6,4 proc.) oraz Adrian Zandberg (2,9 proc.). Wynik powinien być co najmniej zastanawiający dla Szymona Hołowni, który jako jedyny z wymienionych „kandydatów” kieruje partią sygnowaną własnym nazwiskiem.

***

O wynikach tego badania rozmawiamy w podcaście Forum IBRiS z prof. Radosławem Markowskim. POSŁUCHAJ ROZMOWY:

Pierwsze wnioski, które można wysnuć z sondażu, są proste. Elektorat PiS ma dużo spójniejszą opinię na temat Polskiego Ładu niż wyborcy opozycji. Ci którzy mają większą tendencję do dzielenia włosa na czworo. Blisko połowa Polaków myśli pozytywnie o Polskim Ładzie. 13,2 proc. badanych uważa, że wprowadzone zmiany będą zdecydowanie dobre, a 35,3 proc. że raczej dobre. Po drugiej stronie znajduje się 19 proc. które uważa, ze zmiany będą zdecydowanie złe i 21,9 proc. mówiące, że będą raczej złe. Sumując opinie pozytywne wygłasza 48,5 proc. badanych, a negatywne 40,9 proc. Dziesięć procent nie wyrobiło sobie jeszcze zdania na temat programu.

Ciekawiej robi się kiedy spojrzymy co o Polskim Ładzie myślą wyborcy konkretnych partii. Wyborcy PiS nie mają wątpliwości, że program zmieni Polskę na lepsze, aż 92 proc. wyborców tej partii ma pozytywne zdanie o programie. Wyborcy opozycji nie są lustrzanym odbiciem wobec tej grupy i nie potępiają Polskiego Ładu. 25 proc. tego elektoratu myśli pozytywnie o Polskim Ładzie, z czego 8 proc. uważa, że zdecydowanie zmieni on kraj na lepsze.

Jak zwykle ciekawie wypadają badania ze względu na różnice wieku. Interesujące jak wielu młodych dobrze ocenia Polski Ład (aż 40 proc.). Warto przypomnieć, że jest to grupa, która wybiera inne partie niż Prawo i Sprawiedliwość, a Polski Ład nie zawiera ulg dedykowanych dla tych roczników. Być może jest to efekt zapowiedzi współfinansowania przez państwo wkładu własnego na mieszkanie lub efekt zerowego PIT-u dla młodych przed 26. rokiem życia. Dodajmy, że tradycyjnie jest to grupa, w której najwięcej osób nie ma zdania na poruszony temat (aż 35 proc.).

Niższe wykształcenie i zarobki działają na plus

Nowy Ład pozytywnie oceniają osoby z wykształceniem podstawowym. Aż 34 proc. z nich uważa, że zdecydowanie zmieni on kraj na lepsze, a 45 proc. że raczej zmieni on kraj na lepsze, co daje nam łącznie 79 proc. pozytywnych odpowiedzi. Dla kontrastu osoby z wyższym wykształceniem są wobec programu raczej sceptyczne. 35 proc. z nich uważa, że raczej źle wpłynie on na gospodarkę, a 30 proc. jest o tym przekonanych.

Warto przyjrzeć się również wynikom sondażu w podziale na wynagrodzenie badanych. Wśród zarabiający do tysiąca złotych przeważa grupa, która uważa, że Polski Ład raczej pomoże gospodarce (67 proc.), ale już w kolejnej grupie tzn. wśród zarabiających między 2000 a 3000 złotych, ta liczba maleje do 23 proc. tylko dlatego, że lawinowo zwiększyła się grupa osób zdecydowanie przekonanych do programu (37 proc.). Sceptykami są zarabiający pomiędzy 3 a 5 tys. złotych, ale już wśród zarabiających między 5 a 6 tys. liczba zwolenników reformy znów rośnie (64 proc. umiarkowanie zadowolonych).

Badanie wyraźnie pokazuje jak trwały jest obecnie w Polsce sojusz tronu i ołtarza. Wśród osób wierzących i praktykujących, aż 73 proc. badanych myśli o Polskim Ładzie pozytywnie. Żadna inna grupa wyróżniona ze względu na wyznanie nie ma tak dobrego obrazu programu. Dla przykładu wśród wierzących i praktykujących nieregularnie jest to już tylko 48 proc.

Zdecydowaną różnicę zdań można zaobserwować między respondentami, którzy deklarują, że aktywnie śledzą życie polityczne, a tymi, którzy przyglądają mu się od czasu do czasu. Ci pierwsi dla Polskiego Ładu są bezlitośni. 66 proc. z tej grupy wypowiada się o programie negatywnie i praktycznie nikt pozytywnie (warto zwrócić uwagę, że aż 33 proc. nie wyrobiło sobie jeszcze zdania). Z kolei w grupie, która nie śledzi mediów prawie wcale, aż 54 proc. uważa, że Polski Ład zdecydowanie zmieni kraj na lepsze. Pozostaje pytanie, skąd w takim razie ci respondenci czerpią wiedzę o wprowadzanych zmianach.

Nowy Ład trafia na trudny czas

Nie da się ukryć, że reforma podatkowa trafiła na bardzo trudny czas. Podwyżki cen prądu i gazu oraz rosnąca inflacja sprawiają, że wejście w nowy rok fiskalny idzie opornie. Kogo wyborcy winią za obecną drożyznę? Specjaliści z United Surveys postanowili zapytać także o to.

Wyborcy PiS za podwyżki w ogóle nie winią swojego rządu, ale co ciekawe nie winią też rządu PO-PSL. Dostało się za to wszystkim rządom po trochu (31 proc.), europejskiej polityce klimatycznej (51 proc.) oraz Rosji (15 proc.).

Wprost odwrotnych odpowiedzi udzielali wyborcy opozycji. Aż 42 proc. wskazało jako głównego winowajcę rząd PiS, a tylko 8 proc. obwinia politykę UE. Ciekawych odpowiedzi udzielili najmłodsi respondenci. Według nich to polityka Unii Europejskiej jest odpowiedzialna za wzrost cen. Takiej odpowiedzi udzieliło aż 34 proc. badanych przed 30 rokiem życia. Nieco starsi ankietowani postawili zdecydowanie na winę wszystkich rządów (51 proc.). Ten pokoleniowy rozdźwięk w odpowiedziach na pytanie, kto naprawdę odpowiada za politykę gospodarczą Rzeczpospolitej jest więc znaczący.

Żadna grupa wiekowa nie obwinia PiS-u w więcej niż 37 proc.

A teraz spójrzmy na sondaż wielokrotnego wyboru

Bardzo ciekawym zabiegiem jest porównać ten sondaż z  sondażem przeprowadzonym przez IBRiS dla Rzeczpospolitej. Choć pytanie brzmiało podobnie (Kto Pana/Pani zdaniem odpowiada za wzrost cen energii i gazu?) to odpowiedzi były już bardziej zróżnicowane, głównie dlatego, że w tym sondażu respondenci mogli wybrać kilka z nich.

Wyborcy PiS uważają, że wzrost cen to efekt polityki UE (96 proc.), Rosji (66 proc.) oraz w równym stopniu epidemii COVID-19, koncernów energetycznych i opozycji (27 proc., 27 proc. i 28 proc.). W ogóle nie obwiniają polityki Prawa i Sprawiedliwości (0 proc.).

Z kolei wyborcy opozycji  w 76 proc. obwiniają PiS i w 45 proc. Rosję.

Annusewicz tłumaczy, dlaczego wyborcy dystansują się od partii, które w głosowaniu nad Funduszem Odbudowy go nie poparły. Mówi też dlaczego Koalicja Obywatelska w ostatnich sondażach odnotowała wyjątkowo niskie poparcie, a Polska 2050 zanotowała wzrost.

POSŁUCHAJ CAŁEJ ROZMOWY!

– Sprawa jest w pewnym sensie prosta. Jeśli miałbym zadecydować, czy dostać od kogoś milion euro czy nie dostać, to na ogół wolałbym dostać. Jeśli jeden sąsiad mówi mi „Słuchaj, nie bierz od niego tych pieniędzy”, a drugi mój sąsiad powiedziałby mi: „Słuchaj, weź od niego te pieniądze”, to wziąłbym pieniądze i poszedł na imprezę z sąsiadem, który mnie do tego zachęcał. Celowo upraszczam tę sytuację. Zdaję sobie sprawę, że w tej sprawie niuansów, mechanizmów polityki i relacji międzynarodowych jest dużo więcej. Ale one nie są jasne dla przeciętnego obywatela. Ludzie mają tendencję do tego, żeby upraszczać sobie rzeczywistość. A uproszczenie wygląda tak, że ktoś chce mi dać pieniądze, a ja decyduję, czy je wziąć, czy nie. Jeśli ktoś mi je odradza, to będę miał do niego dystans – mówi Annusewicz.

Plan Marshalla

Według Annusewicza istotnym elementem w komunikacji partii rządzącej było przywołanie tematu planu Marshalla. – Polska została go pozbawiona, bo inni doradzali, żebyśmy się na niego nie zgadzali. Plan Marshalla jest wykorzystywany w narracjach na dwa sposoby. PiS go używa, żeby uzasadnić swojej eurosceptycznej części wyborców, że Fundusz i współpraca z Unią Europejską są potrzebne, bo inni dostaną pieniądze, a my nie i jak na tym wyjdziemy? Z kolei lewica używa dokładnie tego samego argumentu, mówiąc: „PiS jest zły, ale są rzeczy ważniejsze i jak się nie dogadamy, to będzie tak jak kiedyś, pominą nas. Inni będą lepsi, bo będą korzystać z tych pieniędzy, a my nie”. Plan Marshalla jest trochę argumentem, a trochę wymówką, by poradzić sobie z zarzutami części własnego elektoratu – tłumaczy profesor Annusewicz.

Naiwny argument Platformy Obywatelskiej

Zapytaliśmy też Annusewicza, jaki przekaz docierał od partyjnych polityków do wyborców poszczególnych partii. Według politologa najwięcej błędów popełniła Platforma – To jest absolutnie kluczowe pytanie. I największy problem Platformy Obywatelskiej.

Do dzisiaj nie wiem dlaczego PO, najbardziej proeuropejska partia w historii – a przynajmniej ta, która tak się zawsze prezentowała – nie chciała zagłosować za tym, żeby Polska uczestniczyła w Funduszu Odbudowy. To jest kompletnie niezrozumiałe. Tutaj zabrakło umiejętności wyjaśnienia tego powodu. Nie nadaje się do tego wątek pod hasłem: „Nie bierzmy tych pieniędzy, to obalimy rząd PiS. Bardziej naiwnego argumentu dawno nie słyszałem. Bo to jest argument nieprawdziwy. Rząd Zjednoczonej Prawicy nie upadłby, gdyby to głosowanie zostało przez PiS przegrane – mówi Olgierd Annusewicz.

Komunikat pozytywny Lewicy

Pytany o ocenę narracji Lewicy wobec Funduszu Odbudowy i słów Roberta Biedronia, który powiedział, że w Sejmie jego formacja nie głosowała za odwołaniem Ziobry, Morawieckiego, czy Kaczyńskiego, tylko za pieniędzmi dla szpitali i przedsiębiorstw wychodzących z kryzysu po pandemii, mówi: – To jest komunikat, który każdy wyborca zrozumie. W cytacie Biedronia fajne jest to, że mówi za czym głosował. Tu pojawia się komunikat pozytywny, którego w narracji Platformy Obywatelskiej od dłuższego czasu brakuje – tłumaczy Annusewicz.

A dlaczego dla wyborców Lewicy nie były tym razem aż tak istotne kwestie dotyczące światopoglądu czy obrony demokracji? Za to na Lewicę spadła ostra krytyka ze strony liberalnych mediów, które wtórowały Platformie Obywatelskiej i zarzucały jej, że głosowała razem z PiS – partią, która zaostrzyła ustawę aborcyjną i łamała Konstytucję. – Te kwestie mają znaczenie. Ale zacytuję tu Ryszarda Ochódzkiego, który mówił zawsze, żeby nie mieszać różnych porządków walutowych.

Myślę, że my wyborcy podchodzimy do tego mimo wszystko racjonalnie. Rozumiemy, że jest jakaś niespójność pomiędzy postawami Lewicy, ale są pewne rzeczy, które w danym momencie mogą być dla nas ważniejsze. To trochę inna bajka, więc wyborca lewicy w tym przypadku prawdopodobnie przymknie oko na to, że Lewica porozumiała się z PiS-em w tej konkretnej sprawie – mówi Annusewicz.

I dorzuca: – Ogół nie myślał partyjnie. Ogół zacisnął zęby, pomyślał – PiS jest zły, PiS jest dobry, nieważne. Te pieniądze są najważniejsze.

Od zawsze wygrywała Polska solidarna

Według Annussewicza w toczącym się od kilkunastu lat w polskiej polityce sporze Polska solidarna vs Polska liberalna, od zawsze wygrywała ta pierwsza. – Polacy zawsze byli zwolennikami tego, żeby poprawiła im się sytuacja i zawsze patrzyli poprzez pryzmat własnych kieszeni i wygody. Nie ma w tym niczego niezwykłego. Wielką sztuką Donalda Tuska w 2007 roku było wykazanie, że Polska liberalna może być także solidarna. Jak sobie przypomnimy kredo, które Tusk wypowiadał w czasie debaty z Jarosławem Kaczyńskim, a która przesądziła o losach tamtych wyborów, to mówił dużo o liberalizmie, ale równie dużo mówił o solidarności. Dziś już tej umiejętności w Platformie nie widać. – mówi profesor Olgierd Annusewicz.

Tekst: Joanna Miziołek

SŁUCHAJ FORUM IBRiS