Instytut Badań Rynkowych i Społecznych poprosił ankietowanych aby spontanicznie wskazali potencjalnego kandydata na premiera z ramienia opozycji. 27,7 proc. pytanych wymieniło Donalda Tuska. 16,3 proc. wskazało Rafała Trzaskowskiego, a 11,9 proc. – Szymona Hołownię.

10,4 proc. respondentów uznało, że kandydatem na premiera opozycji powinien być Władysław Kosiniak-Kamysz, a 7,3 proc. wytypowało Radosława Sikorskiego. Adriana Zandberga wymieniło 6,9 proc. badanych, a Roberta Biedronia 5,9 proc.

Wskazywano także Izabelę Leszczynę (4,6 proc.) oraz Tomasza Siemoniaka (3,8 proc.).

5,2 proc. pytanych w sondażu wskazałoby innego kandydata.

Sondaż IBRiS został przeprowadzony na zlecenie „Rzeczpospolitej” 20–21.05.2022, na próbie n=1000, metodą CATI.

POSŁUCHAJ PODCASTU!

Czy Tusk trafi do młodszych ludzi niż czterdziestolatkowie? – To złożony problem. Bo ludzie, którzy protestują na ulicach w sprawie klimatu czy w obronie praw kobiet, w zasadzie nie pamiętają Tuska. To nie jest człowiek, który uczestniczył w ich świadomości w życiu politycznym. Z kolei kiedy rządziła Platforma młodzi ludzie byli bardzo antyplatformerscy. Dzisiejsi trzydziestoparolatkowie sprofilowali się albo na lewicę, albo na prawicę w stylu Konfederacji. W przedziale poniżej trzydziestki te dwie partie, które mają po kilka procent w sondażach, są wśród młodych nadreprezentowane i to ponad dwukrotnie. Czy Tusk jest to w stanie zmienić? Wydaje mi się, że nie jest to proste. Żeby dotrzeć do tych ludzi trzeba być wyrazistym ideowo i emocjonalnie. Natomiast mam poczucie, że Tusk po swoim powrocie postanowił nawiązać do koncepcji dość szerokiego centrum – mówi Jażdżewski. I dodaje:

Dla młodego pokolenia różnica wieku nie jest istotna, różnica jest w kwestii języka i komunikacji. Ważne jest czy do Platformy wrócą te same osoby, co dziesięć lat temu, czy uda się przyciągnąć nowe twarze, które będą mówiły o LGBT, prawach kobiet. To decyzja strategiczna, czy Tusk będzie chciał sam wypowiadać się o tych tematach – co będzie moim zdaniem niewiarygodne – czy zbuduje szerszą drużynę. Teraz to wyrazistością, a nie letniością się wygrywa. I to zrozumiał PiS, grając skrzydłami.

Trzaskowski bardziej trafia do młodych

Zdaniem Leszka Jażdżewskiego Rafał Trzaskowski lepiej uosabia progresywny, liberalny zestaw poglądów. – Wybory prezydenckie pokazały, że Polacy tak bardzo nie lubią PiS-u, że głosują na liberalnego kandydata nie przejmując się tym, że poszedł w marszu równości. Teraz Trzaskowski miałby dużo większe pole rażenia wśród młodych – mówi.

Czy Campus Polska będzie istotnym wydarzeniem, które zbuduje politycznie prezydenta Warszawy? – Wybieram się na Campus Polska. Nie mam przekonania, że będzie przełomem politycznym. Musiałaby nastąpić taka sekwencja zdarzeń, że Trzaskowski tworzy własny ruch niezależny od partii. Na to był czas, kiedy prezydent Warszawy pogratulował Andrzejowi Dudzie zwycięstwa w wyborach. Dziś ruch miałby sto tysięcy członków, a ma kilkanaście.

Przyjazd Tuska na Campus Polska, to bardzo dobra okazja. Buduje ruch Trzaskowskiego bez Trzaskowskiego. W ten sposób pokaże młodym: „Rafał jest fajny, ale nie dowozi, więc to ze mną gadajcie” – mówi Jażdżewski.

Pytany o kondycję obozu liberalnego w Polsce, stwierdza: – PO jest partią chadecką, konserwatywną. Liberalizm w Polsce istnieje jako koncepcja, ale nie jest politycznie reprezentowany. Mam poczucie, że polski liberalizm nigdy nie był bardziej potrzebny niż teraz.

Według Chwedoruka po wyborach w 2015 roku nastąpiła duża zmiana nastawienia do Platformy Obywatelskiej. – Wiele środowisk, które w wyborach poparły Platformę, bo nie miały innego wyjścia, postanowiło dążyć do nowej formuły opozycyjności, a to przez KOD, a to przez Nowoczesną. Jeszcze inni ulokowali swe nadzieje w myślach o powrocie Donalda Tuska. To miałby być powrót w innej roli niż wcześniej, bardziej męża opatrznościowego, aniżeli tego jednego z wielu, który kroczy w szeregu – mówi Chwedoruk.

POSŁUCHAJ PODCASTU!

Za późno na „przewrót majowy”

Jednocześnie – zdaniem profesora –  Platforma Obywatelska ciągle znajdowała się pod ogniem krytyki. – Poprzednie kierownictwo, także i obecne spotykało się z krytyką wielu spośród tych, którzy są po tej samej stronie sporu politycznego, co Platforma. Oni życzyli Platformie szybkiego zgonu albo transformacji w małą partię, która roztopiłaby się w morzu opozycji. Każdy dzień opluwania Platformy osłabia jej możliwości oddziaływania na opozycję, przywracania swojej podmiotowej roli. Pytanie więc – czy ta partia ma jeszcze możliwość bipolaryzacji, narzucenia Polakom takiej opowieści, która skutecznie przeciwstawiłaby się narracjom PiS – zastanawia się prof. Chwedoruk.

Borys Budka padł ofiarą dwóch własnych sukcesów. Pierwszym z nich był dobry wynik, jaki uzyskał walcząc o szefowanie Platformy. Drugi sukces to była natomiast wymiana kandydata w wyborach prezydenckich i ostatecznie bardzo dobry wynik Rafała Trzaskowskiego.

Według politologa niezbędna jest kolejna wymiana szefa Platformy Obywatelskiej, ale na „przewrót majowy” jest już w tej partii za późno. Według sondażu Pollster dla „Super Expressu” ankietowani wskazywali, że najbardziej w fotelu szefa Platformy Obywatelskiej widzieliby Rafała Trzaskowskiego. Drugi wynik uzyskał Donald Tusk. Borys Budka był na samym końcu. Zaledwie 4 proc. ankietowanych uważa, że powinien być przewodniczącym PO.

Rozwiązaniem problemów Platformy jest siekiera

– Myślę, że Borys Budka padł ofiarą dwóch własnych sukcesów. Pierwszym z nich był dobry wynik, jaki uzyskał walcząc o szefowanie Platformy. Uznano, że ten wynik będzie pochodną nadziei na odzyskanie wyborców przez PO. Liczono, że od razu wzrosną sondaże. To nie nastąpiło. Wprost przeciwnie, w krótkim czasie nastąpiło załamanie poparcia. Drugi sukces to była natomiast wymiana kandydata w wyborach prezydenckich i ostatecznie bardzo dobry wynik Rafała Trzaskowskiego. W żadnej partii nie jest możliwe współistnienie na dłuższa metę w jednym ugrupowaniu jednego z popularniejszych w kraju polityka z szefem, który nie jest tak popularny. Problem polega na tym, że w interesie Rafała Trzaskowskiego jest kontrolować PO, jej zasoby zaplecze, ale nie używać jej loga, które stało się obciążeniem – mówi Chwedoruk.

Politolog widzi pewną receptę na kryzys Platformy Obywatelskiej. – W 1990 roku Lech Wałęsa w kampanii mówił o tym, że będzie się posługiwał siekierą, żeby przyspieszyć reformy. Ostatnio politycy PO fotografowali się z siekierami. To jest dobra alegoria. Platforma Obywatelska potrzebuje dzisiaj gwałtownej zmiany, nowego otwarcia, zmiany personalnej, programowej i nowej taktyki. I to musi stać się nagle. Jeśli wyjdziemy z pandemii, będziemy potrzebowali innej polityki. To niewielka szansa dla Platformy, ale istnieje. Jeśli jej nie wykorzysta, będzie następowało stopniowe marginalizowanie tej partii przez inne podmioty – tłumaczy Chwedoruk.

Podatek progresywny to europejska norma

Kondycja do niedawna najsilniejszej partii opozycyjnej nie jest więc najlepsza. Ale na tym nie koniec problemów całego obozu liberalnego w Polsce. Polacy popierają podniesienie podatków najbogatszym – wynika z badania UCE Research dla money.pl. Według badań IBRiS ponad 70 procentom Polaków odpowiada podniesienie kwoty wolnej od podatków. W większości Polacy popierają też program Polski Ład zaprezentowany przez PiS. Czy to oznacza sygnał alarmowy dla liberałów?

Pogłoski o rychłej śmierci polskiego liberalizmu są więc mocno przedwczesne. Za to te, które dotyczą kondycji największej partii liberalnej, rzeczywiście brzmią dość niepokojąco z punktu widzenia jej działaczy i sympatyków.

– Pokazuje to przede wszystkim, że Polacy są normalnym europejskim narodem. Ba, można by powiedzieć, że nawet globalnym, w tym sensie, że w większości państw europejskich podatki progresywne są normą. Podatek liniowy funkcjonował tylko w kilkunastu państwach świata i z całą pewnością nie były to państwa, do jakich jako naród byśmy aspirowali. Do niedawna taki podatek obowiązywał na przykład na Ukrainie, w Rosji, w państwach pozaeuropejskich, w Europie obowiązywał zaś w Bułgarii, czy Rumunii. Warto zauważyć, że początek podziału na Polskę solidarną i Polskę liberalną, nastąpił z wyborami w 2005 roku. To wybory, które odbyły się w cieniu pustoszejące lodówki, którą PiS dosyć skutecznie przestraszyło Polaków. Pamiętajmy zaś, że ta lodówka została przedstawiona między innymi w kontekście  proponowanych wtedy przez Platformę zmian podatkowych, w tym podatku liniowego – mówi profesor Chwedoruk.

Liberalizm jeszcze nie umiera

Politolog nie zgadza się jednak z tezą, że mamy do czynienia ze śmiercią liberalizmu. – W wiek wyborczy wkraczają i to od dłuższego czasu kolejne roczniki wychowane już w pełni po roku 89. nieznające innego świata. Ich poglądy na świat są generalnie bardziej liberalne. To dotyczy kwestii światopoglądowych, co było widać jesienią zeszłego roku, ale również kwestii ekonomicznych. Raczej obserwujemy zmierzch obecnej politycznej reprezentacji liberalizmu, ukształtowanej jeszcze na kanwie dekady, czy pierwszych kilkunastu lat transformacji – tłumaczy Chwedoruk. Według politologa pogłoski o rychłej śmierci polskiego liberalizmu są więc mocno przedwczesne. Za to te, które dotyczą kondycji największej partii liberalnej, rzeczywiście brzmią dość niepokojąco z punktu widzenia jej działaczy i sympatyków.

Tekst: Joanna Miziołek

PODCASTY FORUM IBRiS DO SŁUCHANIA TEŻ NA SOUNDCLOUD I APPLE PODCASTS!

Drugi miesiąc z rzędu na pierwszym miejscu w rankingu zaufania znalazł się Rafał Trzaskowski (42,9%). Jednak, jak komentuje Marcin Duma w programie Onet Rano, różnice na podium są tak niewielkie, że prezydent Warszawy wygrywa jedynie, używając żargonu kolarskiego, o błysk szprychy. Warto jednak zauważyć wyraźnie niższy poziom nieufności do Rafała Trzaskowskiego w porównaniu do premiera i prezydenta oraz pierwsze miejsce w innym zestawieniu. Jako jedyny z badanych polityków odnotował dodatki bilans pomiędzy zaufaniem a nieufnością.

Posłuchaj podcastu na temat kryzysu elit!

Ranking zaufania do polityków

Mateusza Morawieckiego zaufaniem darzy 42,6% Polaków, a Andrzeja Dudę 42,4%. Tuż za podium uplasował się Szymon Hołownia z wynikiem 36,6%. Pierwszą piątkę zamyka minister zdrowia, Adam Niedzielski z wynikiem 33,9%.

Rafał Trzaskowski wygrywa w maju o błysk szprychy – komentuje Marcin Duma.

Obejrzyj wywiad z Marcinem Dumą, Prezesem IBRiS, na temat kryzysu elit w Polsce!

Z kolei ranking nieufności otwiera Zbigniew Ziobro, którego zaufaniem nie darzy niemal 63% Polaków. Na drugim miejscu w maju znalazł się Borys Budka (59,1%). Na trzecim Jarosław Kaczyński (57,8%). Minister Sprawiedliwości to również polityk o najgorszym bilansie zaufania (różnica pomiędzy zaufaniem a nieufnością) – -44 pp. Również w tym zestawieniu na drugim miejscu znalazł się Przewodniczący Platformy Obywatelskiej – -39,9 pp. Zaraz za nim jest Krzysztof Bosak z wynikiem – -39 pp.

Forum IBRiS

Pierwsze miejsce Rafała Trzaskowskiego to jest mimo wszystko pewne zaskoczenie

– komentuje w Onet Rano wyniki rankingu Marcin Duma, Prezes IBRiS. Zazwyczaj to prezydent, niezależnie jak jest oceniany, dzierży palmę pierwszeństwa. Natomiast czy skala jego popularności dziwi? Zdaniem Dumy, nie. – Z jednej strony Rafał Trzaskowski, z drugiej strony Szymon Hołownia są tymi dwoma politykami opozycji, którzy agregują najwięcej pozytywnych emocji.

Pewną niespodzianką może być również wysoki wynik Ministra Zdrowia, Adama Niedzielskiego. Krok po kroku buduje on swoją rozpoznawalność, a będąc jedną z twarzy walki z pandemią może być oceniany pozytywnie. To zresztą jedna z dwóch osób w zestawieniu, która może się pochwalić dodatnim wynikiem netto pomiędzy zaufaniem a nieufnością. Interesujący jest również przypadek Władysława Kosiniaka-Kamysza, który uplasował się tuż za podium.

– Trochę powraca z politycznego niebytu, z bardzo dużym wzrostem zaufania. – zauważa Marcin Duma. I dodaje, że można to wiązać z informacjami o tym, że na chwilę porzucił politykę i zajął się pracą w szpitalu.

Tekst: Kamil Smogorzewski

Polecamy najnowszy podcast Forum IBRiS!

https://open.spotify.com/show/2FySh65WfIY1wM1FqTZaeJ?si=x-2Cz56NSw2pmtFZrTbVRQ