POSŁUCHAJ PODCASTU

Polacy w zasadzie nie mają nic przeciwko inflacji, byliby w stanie zaakceptować wzrost cen, jeżeli tylko ich zarobki rosłyby przynajmniej w takim samym tempie – twierdzi tak 55 proc. Polaków badanych przez IBRiS.

Ale czy to ogóle możliwe? Czy Polacy aby na pewno zdają sobie sprawę, jak wyglądałby ich świat, gdyby ceny rosły w Polsce w tempie, powiedzmy, 50 proc. rocznie, a ich zarobki zwiększałyby się o 55 proc. rok do roku?

„Takiej sytuacji po prostu nie dałoby się utrzymać” – wyrywa z iluzji dr Łukasz Rachel, ekonomista z University College London i grupy Dobrobyt na Pokolenia. To po prostu mrzonka. Ale co właściwie by się wydarzyło? „Gospodarka by się rozchwiała, a ludzie nie byliby w stanie podejmować racjonalnych ekonomicznie decyzji, przez co obniżałby się ich poziom życia” – wyjaśnia ekonomista. I dodaje, że do takiej sytuacji po prostu nie można dopuścić.

Walka z inflacją mogła być bezkosztowa rok temu, dziś musi zaboleć

„Czas na miękkie lądowanie, na okiełznanie inflacji bezkosztowo, tzn. bez wzrostu bezrobocia czy recesji w gospodarce, był rok temu. Już wtedy było widać, że polska gospodarka jest przegrzana„ – mówi dr Rachel. Dziś nie ma już szans na obniżenie inflacji bez poniesienia kosztów i trzeba działać zdecydowanie.

Jak? Według dr. Rachela, stopy procentowe powinny zostać jeszcze podniesione i to nawet docelowo do 9-10 proc. Przy czym trzeba je na chwilę podnieść nawet wyżej, by ten poziom docelowy „zaatakować” od góry. Musimy mieć główną stopę procentową docelowo na poziomie 10 proc.? Trzeba ją podnieść do 10,5-11 proc., żeby dać sygnał i wyraźnie zaatakować oczekiwania inflacyjne, które ciągle rosną, ciągle podwyżkom stóp procentowym uciekają.

Według ekonomisty małe, symboliczne i powolne podwyżki stóp małymi krokami, nawet, jak zmierzające do tego samego celu 10 proc., spowodują, że cel będzie się oddalał – nie uda się zbić oczekiwań inflacyjnych i trzeba będzie podnieść docelową stopę procentową jeszcze wyżej. To jak ciągłe gonienie króliczka, który ucieka i trudno go dogonić.

Wcale jednak nie jest powiedziane, że stopy procentowe muszą zostać podniesione do 10 proc. bez względu na wszystko. Wystarczyłyby mniejsze podwyżki, gdyby działania wsparła odpowiednia komunikacja banku centralnego. Tylko że są bardzo niewielkie szanse na to, że to się wydarzy i NBP nagle zmieni komunikację. Powód? Inflacja stała się tematem politycznym, a wielu twierdzi, że bank centralny nie jest niezależny od sfer rządowych.

Brak podwyżek grozi tym, że pójdziemy w ślady Turcji

A co jeśli, jak chcieliby Polacy i jak zapowiada od tygodni RPP, kolejnych podwyżek stóp jednak nie będzie? Z badania IBRiS wynika, że jedynie 17 proc. badanych uważa, że RPP powinna dalej stopy podnosić, 35 proc. zaś jest zdania, że należy je pozostawić na obecnym poziomie. Dodatkowo aż co czwarty badany uważa, że stopy należy obniżyć.

Dr Rachel jest przekonany, że to, czego chcą Polacy, skończyłoby się dla nich bardzo źle. Doprowadziłoby do odkotwiczenia oczekiwań inflacyjnych dokładnie tak jak w Turcji. Tam inflacja na poziomie takim jak w Polsce była niecałe dwa lata temu, dziś już dawno przekroczyła 70 proc.

Taki scenariusz byłby wysoce prawdopodobny, gdyby RPP stopy obniżyła. Ale nawet jeśli po prostu pozostawi je bez zmian, jest całkiem możliwe, że Polska wejdzie na ścieżkę Turcji.

Czy jednak radykalnie podniesienie stóp procentowych nie grozi nam wybuchem bezrobocia? Przeciwnicy podwyżek stóp straszą właśnie takim scenariuszem i powtórką z bezrobocia, do którego doprowadził lata temu prof. Leszek Balcerowicz.

W dodatku o ile Polacy są w stanie zaakceptować koszty walki z inflacją pod postacią recesji – według badań IBRiS zgodziłoby się na to 47 proc. badanych, przeciwnego zdania jest 32 proc. – to już skoku bezrobocia Polacy nie są w stanie zaakceptować. 43 proc. nie zaakceptowałaby tego jako koszty walki z inflacją, a niecałe 42 proc. mówi „tak”, jeśli tak trzeba.

Dr Rachel jednak uspokaja – wybuch bezrobocia nam nie grozi, trudna sytuacja na ryku pracy pojawi się raczej pod postacią niższych wynagrodzeń, ale nie masowych zwolnień.

🔴 64% Polaków jest zdania, że nie powinno się dokonywać zmian ordynacji wyborczej na rok przed wyborami.#sondaż @IBRiS_PL dla @rzeczpospolita https://t.co/SkO5lBzgeX pic.twitter.com/hcNFm16hIe

— IBRiS (@IBRiS_PL) September 13, 2022

Małe i duże miasta przeciwko zmianom ordynacji

Odpowiedzi nie były tak jednoznaczne w przypadku pytania o potrzebę zmian w ordynacji wyborczej. Odczuło ją bowiem 28,7 proc. badanych. Jednak prawie połowa respondentów (47 proc.) odrzuca pomysł zmian. Warto zauważyć, ze aż jedna czwarta Polaków nie miała na ten temat wyrobionej opinii. Należy również zwrócić uwagę, że poparcie dla pomysłu zmian w ordynacji wyborczej utrzymuje się na podobnym poziomie wśród mieszkańców wsi (30 proc), średnich (31 proc) oraz dużych miast (32 proc.). Odpowiedzi respondentów mieszkających na wsi oraz w średnich miastach są niemal identyczne. Z kolei, w małych miastach żyje prawie tak dużo przeciwników zmian ordynacji (54 proc) jak w dużych miastach (56 proc).

Ordynacja ma znaczenie

Ze stwierdzeniem, że „Zmiana ordynacji wyborczej nie ma żadnego znaczenia dla wyborów” zgodziło się 26,6 proc. ankietowanych. Co interesujące, różnica między wyborcami Zjednoczonej Prawicy, a opozycji, którzy wybrali tę odpowiedź jest niewielka. W przypadku zwolenników obozu rządowego jest to 27 proc, a opozycji 23 proc. Ponad połowa wszystkich respondentów (56,5 proc) uznaje ordynacje za czynnik istotny dla wyników wyborów. 17 proc. nie miało w tej materii zdania.

Okazuje się, że Polacy uważają, że najważniejsze jest żeby Ukraińcy na siebie zarobili oraz posłali dzieci do polskiej szkoły.

70,4 proc. respondentów uważa, że warunkiem pozostania Ukraińców w Polsce jest podjęcie przez nich pracy zarobkowej. Drugim warunkiem wymienianym przez badanych jest wysłanie dzieci do polskiej szkoły. 38,7 proc. osób wskazuje na kwestię edukacji ukraińskich dzieci.

27,6 proc. pytanych uważa, że Ukraińcy pozostający na stałe w Polsce powinni nauczyć się języka polskiego.

21,8 proc. osób wskazuje jako warunek wypełnienie procedur uprawniających do świadczeń socjalnych. 12,1 proc. respondentów uważa, że warunkiem pozostania w naszym kraju powinno być kupno przez Ukraińców mieszkania w Polsce.

9,7 proc. uważa, że Ukraińcy aby pozostać na dłużej w Polsce nie powinni być zobligowani do spełnienia jakichś szczególnych warunków.

Aż 18,5 proc. ankietowanych nie wie lub trudno im się w tym temacie wypowiedzieć.

Badanie przeprowadziła pracownia IBRiS na zlecenie Rzeczpospolitej, 17-18.06.2022, na grupie n=1000, metodą CATI.

Badani w większości są zdania, że zarówno wybory samorządowe, jak i parlamentarne powinny odbyć się w przewidzianym terminie.

Jedynie 9,3 proc. pytanych jest zwolennikami przeniesienia wyborów samorządowych na wiosnę 2024 roku.

9,7 proc. badanych uważa z kolei, że wybory parlamentarne powinny odbyć się wiosną 2023 (oznacza to skrócenie kadencji Sejmu), a wybory samorządowe powinny się odbyć jesienią 2023.

58 proc. osób określających się jako zwolennicy Zjednoczonej Prawicy, uważa, że nie ma uzasadnienia w przenoszeniu terminu wyborów. Z kolei wyborcy opozycji są jeszcze bardziej przekonani, że przenoszenie terminu wyborów nie ma sensu.

78 proc. popierających Koalicję Obywatelską, 81 proc. głosujących na Lewicę i 86 proc. głosujących na Konfederację – chce wyborów w planowanych pierwotnie terminach.

Sondaż przeprowadziła pracownia IBRiS na zlecenie Rzeczpospolitej, 17-18.06.2022, na grupie n=1000, metodą CATI.

Wyniki sondażu IBRiS dla Radia ZET wskazują jednoznacznie, że zdecydowana większość pytanych o kwestię liberalizacji aborcji jest „za”. Przeciwnych złagodzeniu przepisów aborcyjnych jest 26,7 proc. respondentów.

38,2 proc. badanych „zdecydowanie” wyraża swoje zdanie za liberalizacją. 23,6 proc. „raczej” popiera taki pomysł.

Zdecydowanie przeciwnych złagodzeniu ustawy aborcyjnej jest 14,6 proc. ankietowanych. Osób, które „raczej” nie popierają pomysłu liberalizacji jest 12,1 proc. 11,5 proc. osób odpowiedziało, że nie wie, albo trudno im się w tej kwestii zdecydować.

Jeśli chodzi o podział na płcie – 63 proc. kobiet chce liberalizacji prawa do aborcji w Polsce, wobec 60 proc. mężczyzn popierających tę ideę.

Najwięcej zwolenników liberalizacji jest w grupie wiekowej 30-39 lat (blisko 99 proc.). Wśród najmłodszych respondentów (18-29 lat) 59 proc. popiera ten pomysł. W grupie 40-49 lat 72 proc. chce rozluźnienia przepisów. Wśród pięćdziesięciolatków (50-59 lat) dokładnie połowa respondentów skłania się ku liberalizacji. 58 proc. zwolenników pomysłu szerszego dostępu do aborcji liczy grupa osób w wieku 60-69 lat.  Spośród najstarszych członków ankiety  (70+) 48 proc. uważa, że przepisy aborcyjne powinny zostać złagodzone.

Badanie zostało przeprowadzone przez pracownię IBRiS na zlecenie Radia ZET, w dniach 17-18.06.2022, na grupie n=1100, metodą CATI.

UE zatwierdziła polski Krajowy Plan Odbudowy. Jego suma wynosi ponad 35 miliardów euro. Warunkiem wypłaty pieniędzy jest jednak wypełnienie przez nasz kraj zobowiązań, które dotyczą praworządności. Elementem zobowiązania jest m.in. likwidacja Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.

Pracownia United Surveys zapytała respondentów o to czy wypłata pieniędzy dla Polski powinna mieć miejsce nawet jeśli Komisja Europejska będzie miała wątpliwości co do stanu praworządności w Polsce?

62,6 proc. badanych uważa, że wypłata środków powinna mieć miejsce bez względu na ocenę stanu praworządności w Polsce. 41,2 proc. pytanych wyraża swoje zdanie „zdecydowanie”. A 21,4 proc. „raczej”.

21,6 proc. respondentów twierdzi, że Komisja Europejska „zdecydowanie” nie powinna przelewać pieniędzy w przypadku wątpliwości. 5,9 proc. uważa, że „raczej” nie powinno dojść w takiej sytuacji do wypłaty środków.

9,8 proc. ankietowanych nie wie co na ten temat powiedzieć.

82 proc. wyborców obecnego obozu rządzącego „zdecydowanie” uważa, że wypłata powinna mieć miejsce nawet jeśli KE będzie miała wątpliwości co do stanu praworządności w Polsce.

62 proc. respondentów będących wyborcami Koalicji Obywatelskiej uważa z kolei, że „zdecydowanie” nie powinno dojść do wypłaty pieniędzy w przypadku złej oceny praworządności w Polsce.

Badanie przeprowadziła pracownia United Surveys na zlecenie RMF FM i „Dziennika Gazety Prawnej” 17-19.06.2022, na grupie n=1000, metodą CAWI.

„W Polsce po 1989 roku toczy się dyskusja o tym, jak zorganizować stosunki Kościoła katolickiego i państwa. Proszę powiedzieć, które z poniższych elementów tego zagadnienia chciałby/aby Pan/Pani zlikwidować, a które pozostawić?” – takie pytanie zadano respondentom w sondażu. Ankietę przeprowadzono na zlecenie Radia ZET.

Ogólne wyniki sondażu już publikowaliśmy na Forum IBRiS, ale ciekawie wygląda analiza wyników w podziale na grupy deklarujące się jako zwolennicy opozycji i obozu rządzącego.

Zwolennicy Zjednoczonej Prawicy aż w 83,9 proc. chcą utrzymania nauczania religii w szkołach, podczas gdy 78,2 proc. deklarujących się jako wyborcy opozycji chcą likwidacji lekcji religii ze szkół.

45,2 proc. popierających PiS popiera utrzymanie przywilejów podatkowych dla Kościoła. Jednocześnie spośród zwolenników opozycji aż 87,5 proc. chce likwidacji takich przywilejów.

43,3 proc. wyborców popierających Zjednoczoną Prawicę popiera finansowanie Kościoła przez państwo. Natomiast 88,1 proc. osób przychylnych opozycji jest takiemu finansowaniu przeciwnych.

83 proc. respondentów, którzy są zwolennikami obecnego obozu rządzącego uważa, że należy zachować symbole religijne w instytucjach państwowych (m.in. w szkołach, w Sejmie, w urzędach). Z kolei 63,7 proc. popierających opozycję uważa, że symbole religijne powinny zniknąć z przestrzeni instytucji państwowych.

Sondaż na zlecenie Radia ZET przeprowadziła pracownia IBRiS, w dniach 3-4.06.2022, na grupie n=1100, metodą CATI.

Zaufanie do Sojuszu Północnoatlantyckiego deklaruje aż 82 procent wszystkich badanych kobiet. Na drugim miejscu wskazywano wojsko. 75 proc. kobiet ma zaufanie do polskiej armii.

Według badania, zdecydowana większość respondentek, bo aż 66 proc. ufa też policji.

https://forum.ibris.pl/ufamy-glownie-nato-wojsku-i-ue/

Unia Europejska to instytucja, która wzbudza zaufanie 60 proc. badanych kobiet. Na kolejnym miejscu znalazł się Kościół katolicki. 49 proc. pań deklaruje zaufanie do tej instytucji.

Niewiele mniejsze zaufanie wzbudza Senat. Kobiety w 48 proc. zadeklarowały, że ta izba parlamentu jest godna zaufania.

Media prywatne według 45 proc. kobiet wzbudzają zaufanie, a sądy w Polsce stanowią instytucję godną zaufania dla 42 proc. badanych pań. Sejm wzbudza zaufanie 37 proc. pytanych w ankiecie kobiet.

Najsłabsze wyniki uzyskały rząd i Trybunał Konstytucyjny, którym ufa zaledwie 32 proc. uczestniczek ankiety. Na ostatnim miejscu znalazły się media publiczne, którym ufa 31 proc. respondentek.

Badanie zostało wykonane przez IBRiS na zlecenie Onetu, 3-4.06.2022. na grupie n= 1100 osób, metodą CATI.

33,8 proc. pytanych odpowiedziało na tak postawione pytanie, że zdecydowanie powinniśmy pomóc. 34,5 proc. odpowiedziało: „raczej tak”.

6 proc. jest zdecydowanie przeciwnych pomaganiu Szwecji i Finlandii w przypadku ewentualnego zagrożenia, a 13,3 proc. uważa, że raczej nie powinniśmy pomagać.

12,3 proc. pytanych nie ma w tej sprawie zdania lub trudno im się opowiedzieć.

Bardziej skłonni do pomocy krajom skandynawskim są zwolennicy opozycji (łącznie aż w 74 procentach opowiedzieli się za ewentualną pomocą). Zwolennicy Zjednoczonej Prawicy popierają pomysł pomocy w przypadku ataku na Finlandię lub Szwecję w 67 procentach.

Badanie na zlecenie „Rzeczpospolitej” IBRiS przeprowadził 20-21 maja 2022, na grupie n=1000, metodą CATI.

Instytut Badań Rynkowych i Społecznych poprosił ankietowanych aby spontanicznie wskazali potencjalnego kandydata na premiera z ramienia opozycji. 27,7 proc. pytanych wymieniło Donalda Tuska. 16,3 proc. wskazało Rafała Trzaskowskiego, a 11,9 proc. – Szymona Hołownię.

10,4 proc. respondentów uznało, że kandydatem na premiera opozycji powinien być Władysław Kosiniak-Kamysz, a 7,3 proc. wytypowało Radosława Sikorskiego. Adriana Zandberga wymieniło 6,9 proc. badanych, a Roberta Biedronia 5,9 proc.

Wskazywano także Izabelę Leszczynę (4,6 proc.) oraz Tomasza Siemoniaka (3,8 proc.).

5,2 proc. pytanych w sondażu wskazałoby innego kandydata.

Sondaż IBRiS został przeprowadzony na zlecenie „Rzeczpospolitej” 20–21.05.2022, na próbie n=1000, metodą CATI.