IBRiS tym razem nie przeprowadził standardowego sondażu poparcia dla partii politycznych. Zaprezentowane dane odnoszą się do maksymalnych możliwości, jakie mają ugrupowania polityczne w polskim Sejmie. Oszacowano zatem potencjalne elektoraty, jakimi dysponują partie.

🔴 Potencjały wyborcze ugrupowań politycznych

📌 elektorat potencjalny@pisorgpl 37,9%@PL_2050 30,1%@KO_Obywatelska 27,7%@__Lewica 19,7%@nowePSL @Koalicja_PL 13,8%@KONFEDERACJA_ 7,8%#sondaż @IBRiS_PL dla @OnetWiadomoscihttps://t.co/Q665e9XvMv pic.twitter.com/9UsnKpKmC9

— IBRiS (@IBRiS_PL) June 25, 2022

Z ankiety wynika, że największy elektorat negatywny ma Konfederacja. Zdecydowanych aby na nią nie głosować jest 78,6 proc. respondentów.

Jak wskazali badani największy elektorat potencjalny ma Prawo i Sprawiedliwość. 37,9 proc. pytanych jest potencjalnie skłonnych zagłosować na tę partię. Na drugim miejscu pod względem wielkości potencjalnego elektoratu jest Polska 2050 Szymona Hołowni. 30,1 proc. respondentów potencjalnie mogłoby oddać swój głos na partię byłej gwiazdy TVN. Dopiero na trzecim miejscu znajduje się Platforma Obywatelska z wynikiem 28,3 proc. potencjalnie głosujących na tę partię.

Bardzo duży elektorat negatywny ma także Solidarna Polska. Aż 72,9 proc. głosujących jest przekonanych, że nie ma szans aby poparli tę partię. Na trzecim miejscu pod względem wielkości elektoratu negatywnego po Konfederacji i Solidarnej Polsce jest PSL. Na to ostatnie stronnictwo nie chce zagłosować 65,1 proc. pytanych.

Badanie przeprowadziła pracownia IBRiS na zlecenie Onetu, 20-21.06.2022. W badaniu wzięło udział 1094 dorosłych Polaków.

Zauważalna większość ankietowanych odpowiedziała, że widzi opozycję jako jedną siłę, przy czym aż 36,3 proc. badanych wyraziło się zdecydowanie (odpowiedź – zdecydowanie razem). 24,2 proc. określiło, że raczej preferuje wspólny start partii opozycyjnych. Daje to w sumie ponad 60 procent przekonanych, że opozycja powinna zewrzeć szyki.

15,1 proc. respondentów nie ma na ten temat zdania. Tylko 6,8 proc. wyborców opozycyjnych uważa zdecydowanie, że partie powinny zachować swoją tożsamość i iść do wyborów osobno. Jako „raczej osobno” opowiedziało się 17,7 proc. badanych.

🔴 Ponad 60% wyborców opozycji chce, aby partie opozycyjne wystawiły w wyborach jeden blok. #sondaż @IBRiS_PL dla @rzeczpospolita https://t.co/pLxI7A5ISV pic.twitter.com/isicEXCEke

— IBRiS (@IBRiS_PL) February 10, 2022

Wygląda więc na to, że wyborcy opozycji w zdecydowanej większości widzą siłę w jedności i solidarności obozu „anty-PiS”. A jak sytuacja wygląda w przypadku Zjednoczonej Prawicy?

Wyborcy Prawa i Sprawiedliwości uznali w 44,1 proc., że obóz rządzący powinien iść do wyborów jako Zjednoczona Prawica (czyli PiS, Solidarna Polska i Republikanie). Jednak aż 39,8 proc. wyborców partii Jarosława Kaczyńskiego uważa, że szyld Prawa i Sprawiedliwości jest tak silny, że nie potrzebuje innej „plakietki”. 14,7 proc. badanych wyborców PiS twierdzi, że korzystna byłaby dla obozu rządzącego jakaś inna nazwa. 1,5 proc. ankietowanych nie ma na ten temat zdania.

🔴 Ponad 44% wyborców @pisorgpl uważa, że obóz rządzący do kolejnych wyborów powinien iść jako Zjednoczona Prawica. Jednak niemal 40% jest zdania, że lepiej byłoby użyć nazwy partii, czyli Prawo i Sprawiedliwość. #sondaż @IBRiS_PL dla @rzeczpospolita https://t.co/pLxI7A5ISV pic.twitter.com/qV4Ws0NyCA

— IBRiS (@IBRiS_PL) February 10, 2022

Badanie ogólnopolskie przeprowadzono dla Rzeczpospolitej w dniach 4-6 lutego 2022, na próbie n=1100 techniką telefonicznych standaryzowanych wywiadów wspomaganych komputerowo (CATI).

19,6 proc. ankietowanych jest przekonanych, że zyskało na zmianach wprowadzonych przez Polski Ład. 7 proc. odpowiedziało „zdecydowanie skorzystałem”, a 12,6 proc. – „raczej skorzystałem”. 42,7 proc. uważa, że ich sytuacja się nie zmieniła.

37,7 proc. respondentów twierdzi, że są stratni po wprowadzeniu Polskiego Ładu, przy czym 11,1 proc. z nich udzieliło odpowiedzi  „zdecydowanie straciłem”, a 26,6 proc. – „raczej straciłem”. 

40 proc. wyborców PiS uważa, że zyskało, 38 proc. wyborców KO – że straciło

Wśród wyborców Prawa i Sprawiedliwości aż 40 proc. badanych uważa, że ich sytuacja poprawiła się po wprowadzeniu zmian podatkowych. 18 proc. z nich uważa zmiany za zdecydowanie dla nich korzystne, a 22 proc. za raczej korzystne. 45 proc. deklarujących się jako wyborcy PiS twierdzi, że ich sytuacja nie zmieniła się. 15 proc., z kolei, uważa, że straciło, przy czym 12 proc. odpowiada, że raczej straciło, a 3 proc. że straciło zdecydowanie. 

Wśród osób, które głosowały na Koalicję Obywatelską 38 proc. jest przekonanych, że na Polskim Ładzie straciło. 27 proc. osób odpowiedziało „raczej straciłem”, a 11 proc. „zdecydowanie straciłem”. Równo 50 proc. wyborców KO uważa, że ich sytuacja po wprowadzeniu reformy się nie zmieniła. 11 proc. z tej grupy ankietowanych twierdzi, że skorzystało na zmianach – przy czym zaledwie 2 proc. określiło odpowiedź jako zdecydowaną, a 9 proc. odpowiedziało „raczej zyskałem”.

Wśród wyborców Lewicy 46 proc. osób ma poczucie straty na Polskim Ładzie. 30 proc. nie zauważyła zmian, a 24 proc. uważa, że skorzystało. 

Najbardziej niezadowoleni są wyborcy PSL i Kukiz’15. Aż 82 proc. z nich wybrało odpowiedź „raczej straciłem” na Polskim Ładzie, a 16 proc. uważa, że straciło zdecydowanie. Żaden z respondentów deklarujących poparcie dla tego ugrupowania nie uznał, że zyskał na zmianach podatkowych. 2 proc. uważa, że ich sytuacja się nie zmieniła. 

Większość wyborców Konfederacji deklaruje, że straciło na Polskim Ładzie – 53,3 proc. („raczej straciłem” – 25,5 proc., „zdecydowanie straciłem” – 27,8 proc.). 46,7 proc. badanych wskazuje, że nie zauważyli zmian.

Kto powinien ponieść konsekwencje?

37,5 proc. badanych uważa, że konsekwencje za chaos związany z nowymi przepisami powinni ponieść wiceministrowie finansów i wysocy rangą urzędnicy Ministerstwa Finansów, którzy pracowali nad wdrożeniem reformy. 

36,1 proc. pytanych uznało, że konsekwencje za chaos z wprowadzeniem Polskiego Ładu powinien ponieść sam premier Mateusz Morawiecki.

7,7 proc. respondentów jako osobę, która powinna ponieść konsekwencje wybrało faktycznie zdymisjonowanego w poniedziałek ministra finansów Tadeusza Kościńskiego. 

8,1 proc. ankietowanych uważa, że nikt nie powinien ponosić konsekwencji, a 10,6 proc. badanych nie ma zdania w tym temacie.

Badanie United Surveys dla DGP i RMF FM przeprowadzono w dniach  4-6 lutego 2022 na grupie n = 1000 metodą telefonicznych standaryzowanych wywiadów wspomaganych komputerowo (CATI). 

Oto trzecia część rozmowy Estery Flieger z Marcinem Dumą z IBRiS o wnioskach z kompleksowych badań jakościowych przeprowadzonych metodą pogłębionych wywiadów z przedstawicielami tzw. „miękkich” elektoratów najważniejszych polskich partii politycznych. Badania dotyczyły wielu aspektów życia społecznego – w tej części rozmowy zajmujemy się nastrojami politycznymi Polaków.

OBEJRZYJ ROZMOWĘ:

Czy kształtowaną dotąd głównie przez pandemię rzeczywistość polityczną w Polsce może w jakiś bardziej namacalny sposób zmienić program Polski Ład lub Krajowy Plan Odbudowy, za którymi głosowała nie tylko Zjednoczona Prawica, ale również PSL i Lewica?

O tym, z jakim przyjęciem spotkał się Polski Ład, mówi Marcin Duma, szef IBRiS:

– Zapytaliśmy badanych i okazało się, że nie wiedzą o nim wiele. Ale to nie znaczy, że jego prezentacja w ogóle nie rezonuje

– tłumaczy Duma.

Polski Ład nie dla liberałów

Z badań wynika, że po pierwsze, o wiele bardziej przyjęła się pierwsza nazwa programu – Nowy Ład, którą w ostatniej chwili Jarosław Kaczyński zmienił na „Polski”. Po drugie najbardziej świadomy jego treści jest elektorat PiS. Wyborcy PiS są przekonani co do tego, że mają otrzymać określone korzyści. Wyrażają jednak niepewność o to, kiedy to nastąpi –  bo obserwują napięcia w koalicji rządzącej.

Z drugiej strony, wyborcy opozycji wyrażali przekonanie, że rząd chce coś określonej grupie zabrać, a innej rozdać.

– Wyborca liberalny ma bardzo duży problem. Po pierwsze, nie czuje się w Polsce, jak we własnym państwie. Po drugie, towarzyszy mu poczucie zagrożenia, bo choć ustalony jest określony przez zarobki porządek, zmniejsza się dystans między klasą średnią, a niższą

– mówi Marcin Duma.

Badania IBRiS pokazują, że nastawienie wyborców opozycji wobec grup społecznych korzystających z transferów socjalnych ma charakter co najmniej krytyczny, jeśli nie wręcz wykluczający. Sytuacja ta ma bardzo określone powody.

– Jeśli klasa średnia będzie zarabiać tyle, co niższa, nie będzie już nikim lepszym. Przedstawiciele klasy średniej postrzegają swoją pozycję jako efekt wyłącznie własnej pracy. W ich odczuciu klasa niższa to nieroby żyjące z zasiłku, które zaraz ich dogonią. Powoduje to u reprezentowanej w badaniu klasy średniej frustrację, agresję

– wyjaśnia Duma. Czy podobnie działa to w drugą stronę? Odwołując się do badań, Duma twierdzi, że klasa niższa nie pogardza średnią, bo do niej aspiruje. Ale z drugiej strony, wśród wyborców PiS, którzy awansowali społecznie, można odnotować podobną jak wśród wyborców liberalnych pogardę wobec tych, którzy są wciąż niżej.

Lewica to nie lud

Badania IBRiS pokazały też ciekawe zjawisko: również wyborcy Lewicy nie są zwolennikami transferów. A dzieje się tak, ponieważ – co podkreśla Duma – jej elektorat to nie „klasa ludowa”. To mieszkańcy dużych miast, przedstawiciele klasy średniej. Ten elektorat, owszem, oczekuje postulatów socjalnych, ale nie ich realizacji własnym kosztem.
W rozmowie Duma zwraca uwagę na jeszcze inny aspekt prezentacji Polskiego Ładu: choć wyborcy KO żywią wobec PiS uczucia jak najgorsze, jednocześnie – i to zdaniem szefa IBRiS świadczy o sukcesie projektu – zazdroszczą mu skuteczności.

W ten sposób Polski Ład wpływa na uczucia elektoratu opozycji.

– Nie o to chodzi, że propozycja PiS im się podoba, ale o to, że oczekują, że ich ugrupowanie będzie w stanie przygotować coś podobnego. Mają bowiem bardzo silne poczucie, że po stronie opozycji nie istnieje spójna wizja Polski, która mogłaby przekonać wyborców

– komentuje Duma.

Niska okazała się także świadomość konfliktu politycznego po stronie opozycji wokół Krajowego Planu Odbudowy. Nawet pomimo tego, że politycy KO włożyli wiele energii w atak na Lewicę, np. Radosław Sikorski głosowanie z PiS porównał do paktu Ribbentrop-Mołotow.  – To by sugerowało, że nawałnica medialna była imprezą banieczkową, dostrzegalną głównie na Twitterze – tak Marcin Duma komentuje brak zainteresowania tym sporem wśród badanych.

Ogólnopolskie zmęczenie

– Widzimy za to duże zmęczenie ostrym sporem politycznym, deklarowane przez badanych bardzo wprost. Pandemia jeszcze je pogłębiła. Badani chcieliby, żeby pewne obszary były wyłączone z walki do upadłego – takim obszarem jest na przykład zarządzanie pandemią – podsumowuje Duma.

Czy na tym wygra Szymon Hołownia?  – Jest interesujący nawet dla wyborców PiS, ale brakuje wiarygodności, bo wyborcy wiele razy już sparzyli się na podobnych projektach. Natomiast jeśli mielibyśmy na podstawie badań wskazać po stronie opozycji na kogoś, kogo nie ograniczają takie obawy, to jest to Rafał Trzaskowski

– podsumowuje Marcin Duma.

W POPRZEDNICH ODCINKACH:

Pierwsza część rozmowy to opowieść Marcina Dumy o stosunku Polaków do Narodowego Programu Szczepień i ich lękach i obawach związanych z samymi szczepionkami.

W drugiej części rozmowy Duma opisywał nastroje Polaków związane z pandemią i ich obawy dotyczące jej możliwego powrotu.

Zapraszamy do obserwowania naszych kanałów na Youtube i Spotify – subskrybenci zawsze otrzymają dostęp do nowych materiałów Forum IBRiS jako pierwsi.

ROZMOWA DOSTĘPNA TAKŻE JAKO PODCAST: